Laatste update 15 AUGUSTUS 2019 - Published in the Netherlands

 

AMERIKAANSE PRESIDENTSVERKIEZINGEN 2020
Een doorlopende blog van december 2018 t/m november 2020 door Hans Schoots, onafhankelijk onderzoeker en schrijver over nieuwste geschiedenis, cultuur en samenleving.


Voor reacties of een wekelijkse update per mail: hschoots@wxs.nl

 

IS DONALD TRUMP EEN GEVAAR VOOR DE DEMOCRATISCHE RECHTSORDE?
Coming up.


VOORBARIG OPTIMISME OVER WAARDERINGSCIJFERS
11-8-2019 – Een van de dingen die hoop geeft op een Democratische overwinning in de presidentsverkiezingen van 2020 zijn de slechte waarderingscijfers (approval ratings) voor Donald Trump. Zowat elke paar dagen worden er peilingen gehouden met de vraag of burgers de manier waarop de president zijn functie uitoefent waarderen of niet waarderen (approve/disapprove). Vrijwel altijd is rond de 40 tot 45 procent positief en rond de 50 tot 55 procent negatief. Maar verschillende Amerikaanse experts wijzen erop dat optimisme hierover voorbarig is.

Allereerst hebben we de bekende onafhankelijke verkiezingsstatisticus Nate Silver. Hij vergeleek het verloop van de landelijke waarderingscijfers van Trump met die van een aantal eerdere presidenten. Bij die anderen kon de positieve waardering omhoog en omlaag gaan van wel 70 tot maar 30 procent. Bij Trump blijft de positieve waardering al heel lang steevast rond 40 procent of meer en zakt daar niet onder. Wat hij ook doet, roept of blundert. Zijn aanhang is stabieler dan die van vrijwel elke andere recente president.

Dan is er feestbederver en rekenaar Nate Cohn van de New York Times. Hij schrijft dat het allemaal wel leuk lijkt met die waarderingscijfers, maar dat ze betrekkelijk weinig betekenen wanneer ze landelijk worden bekeken. Wanneer je de getallen per staat beschouwt, ziet het er heel anders uit: in 19 staten heeft Trump een positieve waardering van boven de 50 tot boven de 60 procent en dan zijn er nog een stuk of vier-vijf staten waar het fifty-fifty is. Daaronder enkele swing-states.

Met krappe overwinningen in een paar specifieke staten, zoals Wisconsin, Michigan en Pennsylvania, kan Trump wellicht al worden herkozen. Dit betekent natuurlijk wel dat ook de Democraten in deze drie staten kunnen winnen. Maar volgens Cohn zijn de omstandigheden zelfs zo, dat we een toename van het aantal kiesmannen* voor Trump niet moeten uitsluiten.

Cohn gooit er nog een schepje bovenop. Hij bevestigt Nate Silvers conclusie dat een reductie van Trumps waardering landelijk gezien niet waarschijnlijk is, maar waarschuwt dat diens landelijke waarderingscijfers nog best kunnen stijgen. Zo wijst hij in de statistieken aan dat Trump er sinds zijn overwinning van 2016 miljoenen mensen bij heeft gekregen die hem positief waarderen. Dit betekent dat er onder vroegere niet-Trump-stemmers winst voor de president te behalen is in 2020.

Reden te meer om deze kiezers niet af te schrijven als 'deplorables' of nitwitten uit fly-over-states, maar zich af te vragen wat hen beweegt.

*Bij de presidentsverkiezingen worden de uitslagen geteld per staat, waarna elke staat kiesmannen afvaardigt naar het landelijke kiescollege, waar deze kiesmannen normaal gesproken stemmen op grond van de uitslag in hun eigen staat. Het kiescollege kiest dus uiteindelijk de president.


BARACK OBAMA BESTE PRESIDENT
3-8-2019 - Deze week vond het tweede landelijke debat plaats tussen de Democratische kandidaten voor de presidentsverkiezingen 2020. Net als in juni waren het er 20, verdeeld over twee avonden. Het geheel werd georganiseerd door CNN.

Erg opvallend waren diverse aanvallen op voormalig Democratisch president Barack Obama. Reden daarvoor is natuurlijk het feit dat diens vicepremier Joe Biden nu in de Democratische voorververkiezingen bovenaan staat in de peilingen.

In het bijzonder het feit dat er ook onder Obama (en eerdere presidenten) illegale immigranten werden teruggestuurd, wordt nu met terugwerkende kracht als een schandaal gepresenteerd. Voor ons nog gedramatiseerd door het gebruik van het woord deportatie (deportation) dat om andere historische redenen een lugubere bijklank heeft. Maar dat de grens oversteken zonder eerst je paspoort te laten zien en blijven zonder verblijfsvergunning niet mag is een basisgegeven in het internationale recht.

Wie illegaal een land binnenkomt en geen asiel aanvraagt is gewoonlijk strafbaar, zo ook in de Verenigde Staten. Obama heeft op een terughoudende manier de wet uitgevoerd, waarbij het bewust beleid was de meerderheid van illegalen te ontzien en kinderen niet lastig te vallen. Dan nog: er zijn in zeven jaar 2,5 miljoen mensen met een nader strafblad teruggestuurd. (lees verder na de tabel)


Het totale aantal eerste generatie immigranten in de VS is 43,5 miljoen (bron: Pew/BBC, gemeten in 2014)

Democraten op de radicale vleugel willen illegale immigratie helemaal accepteren of alleen straffen met een boete vergelijkbaar met die voor een verkeersovertreding. Een idee dat door de overgrote meerderheid van de Amerikanen wordt afgewezen.

Joe Biden vatte samen dat iedereen moet aansluiten in de rij.

Het aanvallen van Obama is een gegarandeerde nederlagenstrategie.

Ten eerste omdat wie Obama afvalt geen zwarte kiezers overhoudt.

Ten tweede omdat het afkraken van de meest succesvolle Democraat sinds twee decennia onvermijdelijk de Democratische Partij aantast.

Ten derde omdat de kiezers, Democratische en Republikeinse samengenomen, Barack Obama veruit de beste Amerikaanse president vinden die ze in hun leven hebben meegemaakt. Hij wordt gevolgd door Ronald Reagan, Bill Clinton en Donald Trump.

Er zijn er weinig die vader en zoon Bush noemen: Irak!

Aldus onderzoek in juli 2018 van Pew Research


Foto Washington Times

Een paar dagen later kwam Rahm Emanuel, Obama's chief-of-staff in het Witte Huis, met een heel wat uitvoeriger reactie op de aanvallen op de voormalige president. Lees verder...


REDACTIE BALTIMORE SUN VERGELIJKT TRUMP MET ONGEDIERTE
28-7-2019 - Het belangrijkste dagblad van de stad Baltimore, de Baltimore Sun, zegt in een redactioneel commentaar dat je 'beter wat ongedierte in je buurt kunt hebben dan het zelf te zijn.'

Aanleiding was de zoveelste persoonlijke tweet-onder-de-gordel vanuit het Witte Huis, ditmaal aan het adres van Elijah Cummings, het zwarte Democratische lid van het Huis van Afgevaardigden vanuit Baltimore, die volgens Trump komt uit een 'door ratten en ongedierte besmet' district.

Wanneer dat al zo is, heeft Trump daar als de machtigste politicus van het land meer verantwoordelijkheid voor dan Cummings, schrijft de redactie van de Baltimore Sun. Maar hij is incompetent en 'de meest oneerlijke man die ooit het Witte Huis heeft bewoond, de bespotter van oorlogshelden, de gluiperige grijper naar de private delen van vrouwen, de serieel failliete zakenman, de nuttige idioot van Poetin.'

Cummings is voorzitter van de commissie die onregelmatigheden in het Witte Huis onderzoekt.

Het heeft in de reguliere pers eigenlijk nog lang geduurd voor Donald Trump werd tegengesproken in zijn eigen taal.


JOE BIDEN: GEEN BOKSBAL MEER
26-7-2019 – Voormalig vicepresident Joe Biden heeft het helemaal gehad. De meest herhaalde scène uit het eerste landelijke debat tussen Democratische presidentskandidaten, afgelopen juni, was een aanval van kandidaat Kamala Harris op Biden. Ze waren het niet eens over 'busing', het beleid dat ooit is ontwikkeld om zwarte kinderen per bus naar scholen buiten hun eigen wijk te brengen om integratie te bevorderen. Biden bleef in die botsing in het defensief. Na afloop van het debat bleken hun meningen uiteindelijk maar weinig uiteen te lopen, maar het beeld bleef hangen.

Ook de Afrikaans Amerikaanse kandidaat Cory Booker, senator voor New Jersey en voormalig burgemeester van Newark, heeft Biden al een aantal keren fel geattaqueerd. Biden, Harris en Booker strijden om de zwarte kiezer en tot nu toe heeft Biden daar het meeste succes mee.

Deze week werd in Detroit de conventie van de NAACP gehouden. De National Association for the Advancement of Colored People werd opgericht in 1909. De naam van deze organisatie had eind jaren zestig zelfs voor een verre Hollander als uw verslaggever een magische klank. De NAACP was een sterke en constante factor in de strijd voor burgerrechten in de Verenigde Staten. Alle Democratische presidentskandidaten die de zwarte kiezer wilden aanspreken, waren nu dan ook present in Detroit.

Joe Biden bracht in zijn toespraak even onder de aandacht dat hij al sinds de jaren zestig lid is van de NAACP (ook rivaal Bernie Sanders heeft in die tijd zijn sporen verdiend in de burgerrechtenbeweging) en op een campagnebijeenkomst in hetzelfde Detroit antwoordde hij op een verwijt van Cory Booker, die hem bij de NAACP 'de architect van de massaopsluiting' had genoemd.

In de jaren negentig zijn onder president Bill Clinton wetten aangenomen die als – niet helemaal voorzien – gevolg hadden dat honderdduizenden zwarte jongeren voor lange tijd in de gevangenis terecht kwamen wegens bezit van verdovende middelen. Bendeoorlogen terroriseerden de arme zwarte wijken van de grote steden, waar elke dag doden vielen, en er werd gezocht naar oplossingen.* Een extra als discriminerend ervaren factor was dat het bezit van cocaïne, populair in witte (!) kringen, licht werd bestraft, terwijl het bezit van heroïne, dat vooral de ronde deed in zwarte milieus, zeker bij een tweede of derde veroordeling tot monstrueuze straffen leidde. Joe Biden was toen voorzitter van de juridische commissie van de Senaat en hielp ondanks eigen kritiek de wetgeving mee schrijven en aannemen.

Alsof Booker zelf een ongeschonden blazoen heeft, reageerde Biden. 'Cory weet dat het niet waar is. Weet u, een aanzienlijk deel van die opsluitingen vond al plaats voor die wet geschreven werd, dat is punt een. Als je kijkt naar de eigen loopbaan van de burgemeester van Newark… zijn politie hield mensen aan en fouilleerde ze, meestal Afrikaans Amerikaanse mannen. Wij traden daar tegen op, het ministerie van justitie trad daartegen op, en riep de politie ter verantwoording. Hij maakte bezwaar tegen de bemoeienis van de federale regering. Wanneer hij terug wil gaan in de tijd en wil praten over C.V.'s, ben ik graag bereid dat te doen.' (quote opgetekend door David Weigel van de Washington Post). 'Je kunt mensen niet met bullshit laten komen en dan niet antwoorden,' zei iemand uit Bidens' omgeving tegen verslaggevers van The Hill.

De boodschap is: Biden laat zijn verzoenende benadering varen en gaat zelf ook stoten uitdelen aan zijn Democratische rivalen. Hij is misschien niet meer de vanzelfsprekende winnaar van de Democratische voorverkiezingen, maar gaat vechten om zijn eerste plaats te verdedigen.

* Zie voor een - ook tegenover de zwarte gemeenschap - kritische impressie van de toestand in de zwarte wijken in het zuiden van Los Angeles de speelfilm Boyz N the Hood (1991) van de Afrikaans Amerikaanse regisseur John Singleton.


Cuba Gooding Jr en Ice Cube in Boyz N the Hood.


WIE WORDT HET? #2
16-7-2019 - Veel meer dan een leuk spelletje kan het niet zijn, zo ver voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020: wie gaat die verkiezingen winnen? Maar ik laat er na een eerdere keer op 2 april toch weer een 'educated guess' op los. Een weinig optimistische:

Donald Trump wordt herkozen. Mochten de Democraten toch winnen, dan wordt Kamala Harris president.

Hoewel je er in de Nederlandse media nauwelijks een woord over hoort of leest: het gaat erg slecht met de Democratische Partij. Wanneer het nog een poosje op de huidige voet voort gaat, zijn er straks in wezen twee Democratische partijen die vooral elkaar bestrijden.

Nu al suggereert radicaal-links binnen de partij dat de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nanci Pelosi racistisch is en over andere gematigd-linkse Democraten wordt het hardop gezegd. Pelosi probeert intussen net te doen of de linkervleugel weinig voorstelt. Wat waar is en niet waar. In het Huis van Afgevaardigden vormen ze weliswaar een vrij kleine minderheid, onder partijleden en een deel van de aanhang hebben ze wel degelijk invloed, mede door een goed georganiseerd activisme.

Tegelijk moet gezegd worden dat tijdens de tussentijdse verkiezingen van 2018 voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat veruit de meeste Democratische kandidaten die een Republikein versloegen gematigd-links waren. Aan hen is de nieuwe Democratische meerderheid in het Huis te danken, niet aan de linkervleugel, die erin kwam via districten die toch al gegarandeerd Democratisch waren.

Het activisme bestaat er onder meer uit dat vanuit landelijke organisaties als 'Justice Democrats' wordt geprobeerd in kiesdistricten en op andere niveau's gematigd-linkse Democraten te wippen ten gunste van een radicaal. Het gaat hier dus om een interne partijstrijd. Daarin werd afgelopen weken een soort kritische grens bereikt: ook gezeten zwarte Democraten worden nu aangevallen door scherper linkse rivalen, met gevolg dat de meeste zwarte afgevaardigden in het Huis zich tegen radicaal-links keren.

Aan al die middelpuntvliedende krachten binnen de Democratische Partij lijkt alleen een halt toe geroepen te kunnen worden door een wapenstilstand tot de presidentsverkiezingen. En dat is misschien alleen maar haalbaar wanneer er een presidentskandidaat opstaat die beide kampen aanspreekt.

Onder de nu belangrijkste kandidaten kom ik dan uit op Kamala Harris. De leeftijd van Joe Biden (nu 76) en Bernie Sanders (nu 77) blijft een kwestie waar ze vroeg of laat over kunnen struikelen. Elizabeth Warren profileert zich met haar programma, maar ook als persoon, zo links dat ze lastig een brug zal kunnen slaan naar meer gematigde partijgenoten.

Dan is er de jonge en getalenteerde Pete Buttigieg (37) die tussen de twee richtingen in staat. Maar bij zijn optreden als burgemeester rond een rassencrisis in zijn stad South Bend miste hij, vind ik, vooral natuurlijk overwicht. Het was allemaal uitgebreid in beeld te zien via diverse Amerikaanse media. Dat hij aan de aanleiding zelf - witte agent schiet zwarte man dood - betrekkelijk weinig kon doen, zullen de meesten wel zien, maar hij slaagde er ook niet in een rol te spelen als 'geruststellende aanwezigheid'. Buttigieg is denk ik eerder een presidentskandidaat voor 2024.

Kamala Harris is niet direct gematigd, maar ook niet zo uitgesproken radicaal als Elizabeth Warren. Bovendien zou ze de eerste zwarte vrouwelijke president kunnen worden (ze is van Jamaicaans/Indiase afkomst).

Maar aan deze voorspellingen kunnen geen rechten worden ontleend...


DIT IS WAT DE DEMOCRATISCHE KIEZERS WILLEN ZIEN
12-7-2019 - Uit alle onderzoeken blijkt dat de meeste democratische kiezers voor de presidentsverkiezingen van 2020 geen slappe hap willen, maar ook geen radicaal-linkse versie van de Tea Party. Op onderstaande foto's komen twee presidentskandidaten elkaar tegen op campagne in Iowa: Kamala Harris, de linkse senator uit Californië, en Amy Klobuchar, de gematigd-linkse senator uit Minnesota. De een is volgens haar campagneslogan 'Tough. Principled. Fearless,' de ander is de vrouw uit het midden-westen die 'dingen voor elkaar krijgt.' Het zijn de belangrijkste foto's die deze zomer rond de presidentsverkiezingen zijn gemaakt, maar haalden zelfs de Amerikaanse landelijke pers niet: ze stonden op de Twitteraccount van een lokale journalist in Iowa. (lees verder na de afbeeldingen)


De tegenstellingen binnen de Democratische Partij lopen op in Washington. Lees hier meer over de gezellige sfeer. De Democraten zullen hun interne tegenstellingen opzij moeten zetten, willen ze winnen van Donald Trump. Ze kunnen wel een grotere aanhang hebben, maar wanneer hun kiezers door chaos en negatieve beeldvorming niet naar de stembus gaan, is de Donald de lachende derde.


DEMOCRATEN MOETEN ZICH ZORGEN MAKEN
5-7-2019 - Donald Trump herhaalt zich weer eens, was ook mijn aanvankelijke reactie op de kick off van Trumps herverkiezingscampagne in Orlando, Florida, op 18 juni. Het was tussen haakjes niet het moment waarop hij zich herverkiesbaar stelde: dat had hij al officieel gedaan kort nadat hij het Witte Huis betrok.

Zijn toespraak in Orlando rechtvaardigt een nadere beschouwing. Trump heeft wel degelijk resultaten geboekt waarnaar hij in zijn campagne zal kunnen verwijzen. Zie hierover het commentaar op de politieke blog van de Brookings Institution. Waar ook wordt gezegd: 'Hij heeft een uniek vermogen om af te leiden van de realiteit en de aandacht te richten op het ideale. Wanneer hij erin slaagt dit in 2020 net zo te doen als in 2016, wordt hij herkozen.'

Ik kan hier alleen maar aan toevoegen: behalve als de Democraten er een breed aansprekende kandidaat tegenoverstellen met een programma dat ingaat op de noden en zorgen van de zwarte, hispanic en witte middenklasse. Tot die middenklasse worden volgens Amerikaans gebruik ook de arbeidersklasse, eenvoudige boeren, middenstanders en bijvoorbeeld lager kantoorpersoneel gerekend. Mensen die vaak ver onder 'modaal' verdienen.


KAMALA HARRIS WINNAAR TELEVISIEDEBAT
2-7-2019 – Kamala Harris is de grote winnaar van het Democratische presidentskandidatendebat van vorige week. Ze staat nu in drie peilingen op de tweede plaats na Joe Biden: CNN, Quinnipiac en de Iowa Poll van USA Today/Suffolk. In de poll van de The Hill staat ze derde na Biden en Bernie Sanders. Bij Quinnipiac is het verschil tussen Biden en Harris nog maar 2 procent. [Aanvulling 3-7: een peiling door YouGovBlue/DfP/Trailer had Harris gisteren op drie achter Biden en Elizabeth Warren.]

Californisch senator en Democratisch presidentskandidaat Harris had tijdens het televisiedebat met 20 hopefuls - verdeeld over twee avonden, ieder 10 - een confrontatie met Biden die in de zwarte gemeenschap insloeg als een bom. Het ging over 'busing': zwarte kinderen werden vanaf de jaren zestig met de bus naar scholen buiten hun eigen wijk gebracht om segregatie te doorbreken. Kamala Harris was een van die kinderen. Joe Biden nam hierover een soort tussenpositie in die ze hem zwaar aanrekende.

Hoe dan ook, Kamala staat op de kaart. Ze kreeg de nauwelijks verholen steun van de Afrikaans-Amerikaanse veteraan en politieke reus Jesse Jackson tegen Biden en heeft sinds vorige week meer senatoren die officieel hun support voor haar hebben uitgesproken dan Biden. Nou ja, eentje meer. Tot afgelopen week was Biden de onbetwiste kandidaat van de zwarte gemeenschap, maar dat is aan het veranderen. Hij had tijdens het televisiedebat enkele zwakke momenten, waardoor de vraag rees of deze man op leeftijd het in een debat kan opnemen tegen Donald Trump.

Drie maanden terug, op 2 april, schreef ik op deze blog vrij speculerend: 'President wordt Kamala Harris. Al blijft de kans vrij groot dat het gewoon weer Trump wordt.' Op 1 mei: 'Een kandidaat als Kamala Harris zou hem [Biden] weleens voorbij kunnen streven onder zwarte en hispanic kiezers.' Op 13 mei: 'De nog altijd minder bekende Kamala Harris blijft in South Carolina mijns inziens Bidens belangrijkste potentiële rivaal.' South Carolina is de cruciale eerste staat in het zuiden waar Democratische voorverkiezingen worden gehouden, met in de partij een meerderheid van Afrikaans-Amerikaanse kiezers.

Er kan nog heel veel gebeuren. Hoe het er over een half jaar uit ziet, weet niemand. Ik ben wel zo vrij te constateren dat de grote Nederlandse nieuwsmedia bovengenoemde observaties in de afgelopen maanden ten onrechte geen van allen hebben gedaan. Wat ik maar wil zeggen: van het lezen van deze blog wordt u meetbaar wijzer!


Senator Kamala Harris (officiele foto)


OORLOG LEIDT NIET ALTIJD TOT POPULARITEIT

22-6-2019
– Een bekende veronderstelling is dat leiders hun land achter zichzelf kunnen verenigen door ten oorlog te trekken. Soms is dat zeker waar, maar lang niet altijd, of het duurt maar even. Zo kreeg de Republikeinse president George Bush Sr in 1991 toestemming van het Congres en (volgens de polls) steun van de meerderheid van de bevolking voor de Eerste Golfoorlog. Aanleiding was de bezetting van Koeweit door Saddam Hoessein. De internationale coalitie tegen Saddam won en de populariteit van Bush steeg – eventjes. Maar in 1992 verloor hij zijn herverkiezing aan de Democraat Bill Clinton. Bush bleef een one-term president.

Zou Donald Trump door hebben dat hij grote kans loopt de presidentsverkiezingen van 2020 te verliezen wanneer hij op zijn beurt een oorlog aangaat met Iran? Barack Obama won zijn presidentsverkiezingen onder meer door de Tweede Golfoorlog af te keuren en de belofte dat hij de eindeloze oorlogen zou beeindigen.

Hoe onwaarschijnlijk ook, op dit punt lijken Obama en Trump verbazend veel op elkaar. Trump heeft een lange historie, al van voor hij zich kandidaat stelde voor het presidentschap, van kritiek op buitenlandse avonturen en pogingen tot regime change in andere landen.

Zijn standpunt hierover bleef tijdens zijn campagne ongewijzigd en werd een belangrijke reden voor kiezers om op hem te stemmen – ook onder Republikeinen.

Dat Trump gisteren besloot een vergeldingsaanval op Iran af te blazen, tien minuten voor die zou worden gestart, is dus voor de verandering tamelijk consequent. De aanleiding was het neerschieten van een peperdure (onbemande) Amerikaanse drone door Iran. Volgens Iran vloog dit toestel in het Iraanse luchtruim, volgens de Verenigde Staten vloog het boven de internationale wateren.

Dit detail maakt een verschil van dag en nacht en roept herinneringen op aan een eerdere oorlog waar de Verenigde Staten (mede) zijn ingestapt door een kwestie die hier veel op lijkt. Je kunt zeggen dat de Amerikaanse deelname aan de Vietnamoorlog pas echt losbarstte door het 'Tonkin-incident'. In de Golf van Tonkin vond in 1964 een confrontatie plaats tussen enkele Noord-Vietnamese torpedoboten en een jager van de Amerikaanse marine, de USS Maddox. De schade aan de Maddox was 1 kogelgat, gewonden waren er niet. Binnen de kortste keren besloot het Witte Huis dat dit een casus belli was. Later bleek het ook volgens Amerikaanse overheidsdocumenten aanzienlijk ingewikkelder te zijn geweest.

Zo zou het nu in de Perzische Golf ook best eens minder zeker kunnen zijn waar de drone zich precies bevond, dan is gezegd. Of was het niet helemaal waar dat het ding boven internationale wateren vloog. En wist men dat wellicht in de Situation Room van het Witte Huis.

Maar ook wanneer alles wel duidelijk was, mogen we blij zijn dat Trump zijn order introk. Het risico op oncontroleerbare escalatie is groot.

Intussen heeft Trump hiermee meteen een aanzienlijk deel van zijn aanhang op haar wenken bediend. Hoewel de Republikeinse haviken kritisch waren – hij had erop moeten slaan – overwogen in het Congres de Republikeinse steunbetuigingen voor Trumps besluit. Op den duur zal Trump echter moeten kiezen: zijn minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo en zijn nationale veiligheidsadviseur John Bolton sturen aan op een botsing met Iran. Wanneer Trump dat niet wil, kunnen we een kabinetswijziging verwachten.

Wanneer Trump weet vast te houden aan een iets meer gematigde koers tegenover Iran en erin slaagt een nieuwe deal met dat land te sluiten, zo nodig met af en toe dreigen, dan doet hij denk ik een hele grote stap naar zijn herverkiezing. Verheugend is dat verder niet: een tweede termijn kan tot afbraak van de democratische verhoudingen in de VS zelf leiden, met gevolgen voor vele jaren.


De Situation Room van het Witte Huis onder Barack Obama

[Aanvulling bij bovenstaand verhaal: even later meldde de New York Times dat Trump zich bij zijn besluit niet aan te vallen onder meer had laten beinvloeden door Fox-News-man Tucker Carlson, die hem had gezegd dat een aanval zijn herverkiezing in gevaar zou brengen.]


WORDT EEN PRESIDENT BIJNA ALTIJD HERKOZEN?
19-6-2019 - Een breed levende gedachte is dat een Amerikaanse president bijna altijd wordt herkozen voor een tweede termijn. Maar daarop zijn zoveel uitzonderingen, dat het hele idee niet klopt. Tussen 1901 en 2016 werden 11 presidenten gekozen voor een tweede termijn en 8 niet - om welke reden dan ook.

Een zittende president is enigszins in het voordeel, maar kan dat lang niet altijd verzilveren.

Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn niet herkozen:

Lyndon B. Johnson (Democraat, 1963-1969), volgde de vermoorde John F. Kennedy (Democraat, 1961-1963) op tot 1965, maar stelde zich niet meer verkiesbaar na zijn eigen eerste termijn.

Gerald Ford (Republikein, 1974-1977): hij verloor van Jimmy Carter.

Jimmy Carter (Democraat, 1977-1981): verloor zijn herverkiezing aan Ronald Reagan (Republikein, 1981-1989).

George Bush Sr. (Republikein, 1989-1993): verloor zijn herverkiezing aan Bill Clinton (Democraat, 1993-1999).

In de periode tussen 1901 en 1945 zijn niet herkozen:

William Howard Taft (Republikein, 1909-1913)

Herbert Hoover (Republikein, 1929-1933)

Daarnaast overleed president Warren G. Harding (Republikein, 1921-1923) tijdens zijn eerste termijn.

In de negentiende eeuw was herverkiezing een uitzondering: 6 presidenten werden gekozen voor een tweede termijn, 19 niet.


BERNIE EN HET SOCIALISME
13-6-2019 – Gisteren hield Democratisch presidentskandidaat Bernie Sanders een toespraak aan de George Washington University in Washington DC waarin hij de grondslagen van zijn maatschappijvisie en van zijn kandidatuur voor het presidentschap uiteenzette.

Die grondslag is in een woord het socialisme, bleek uit zijn speech. Bernie is al decennia lang democratisch socialist en stelde zich ook nu tot taak deze visie op de wereld als een geheel voor het voetlicht te brengen. Hij ontleent daar zijn kracht aan en tegelijk is het in de huidige omstandigheden een zwakte. In Europa is het niets ongewoons zich democratisch socialist, sociaaldemocraat of iets dergelijks te noemen. In de Verenigde Staten ligt dat zoals bekend anders, hoewel een meerderheid van Amerikaanse jongeren tegenwoordig een positieve associatie heeft bij het woord socialisme – niet in de laatste plaats door de campagne van Bernie Sanders zelf in de presidentsverkiezingen van 2016.

Maar wat heeft het in de Amerikaanse verhoudingen voor zin het socialisme als samenhangend geloof te willen propageren? Bernies voorstellen, zoals Medicare for All, een minimumloon van 15 dollar et cetera, maken meer kans met praktische argumenten maar zonder ideologie. Dat is wat Elizabeth Warren doet, op dit moment zijn belangrijkste concurrent in de presidentsrace, hoewel zij in de praktijk vaak aanzienlijk radicaler is dan hij (ik kom hier nog op terug). Sanders riep in zijn toespraak ook Franklin D. Roosevelt aan, de uitgesproken sociale Democratische president van 1933-1945. Maar Roosevelt had niets met het etiket 'socialisme' en geloofde ook in het stimuleren van het particulier initiatief.

Ik vrees dat Bernie zich en het land tekort doet met zijn trouw aan wat we in Europa een links-sociaaldemocratische leer zouden noemen. Hij staat namelijk meer open voor de beperkingen van de realiteit dan je daaruit kunt afleiden. Ook hier kom ik in een latere bijdrage op terug.

Maar nu over de vraag waarom het socialisme een zo andere rol in Amerika speelt dan in Europa.

Honderddertien jaar geleden moest er een Duitser aan te pas komen om de vraag te beantwoorden: ‘Waarom is er geen socialisme in de Verenigde Staten?' Werner Sombart schreef een boek met deze titel dat in 1906 in Duitsland verscheen en spoedig ook in het Engels aan gene zijde van de Atlantische Oceaan. In die tijd hadden de meeste Europese landen al socialistische c.q. sociaaldemocratische massapartijen met grote politieke en maatschappelijke invloed. In de VS was daar in 1906 geen sprake van en ook later is het nooit zo geworden. Natuurlijk waren er socialisten in het land, waren er ook organisaties en was er af en toe een presidentskandidaat die zich als socialist presenteerde en enige invloed kon laten gelden. En er waren actieve vakbonden waar het socialisme leefde.

Maar anders dan in Europa wist het in de Verenigde Staten nauwelijks door te dringen tot het hoofdpodium van de Amerikaanse politiek. Werner Sombart had daar in zijn tijd al allerlei verklaringen voor, maar ik denk dat met twee constateringen het meeste kan worden gezegd: de Amerikaanse maatschappij is, door het vrijheidsideaal van de stichters van de Verenigde Staten en door wat de frontiermentaliteit wordt genoemd, wezenlijk anders als Europese samenlevingen. Op een manier die het denken van haar bewoners van hoog tot laag vorm geeft.

De frontiermentaliteit is meer dan het oude streven naar de horizon, naar het steeds verder naar het westen verleggen van de grenzen. Het is ook meer dan nieuwe terreinen exploreren in de wetenschap, de industrie, de ruimtevaart en wat al niet. Samen met de vrijheidsgedachte waar de Verenigde Staten vanaf het begin op zijn gebouwd, betekent hij ook dat elke Amerikaan het recht en de taak heeft zijn eigen stukje Amerika af te palen en daar zijn eigen geluk te creëren. Ook de gemeenschap speelt daar traditioneel een grote rol in, maar dan de lokale, vaak christelijke, soms utopistische, soms zelfs utopisch-socialistische gemeenschap, die op zichzelf gesteld was in een grotendeels lege wereld.

Die wereld was natuurlijk niet leeg en vrijheid gold niet voor slaven, maar deze levensvisie blijft tot op de dag van vandaag een sterke - en voor immigranten inspirerende! - realiteit, die moeilijk verenigbaar is met de voorstelling van socialistische massapartijen of -bewegingen die geloven in een centralistische staat.


DE KLEINDOCHTER VAN JOE BIDEN
10-6-2019 - Zondag werd in de balzaal van het Hilton in Cedar Rapids (Iowa) de grootste Democratische verkiezingsmanifestatie van het land tot nu toe gehouden. Van de 24 Democratische presidentskandidaten spraken er 19. Een bijeenkomst waar je hoort te zijn! Grote afwezige: de kandidaat met de meeste aanhang tot nu toe, voormalig vicepresident Joe Biden.

In Iowa worden dan al gauw de wenkbrauwen gefronst: het persoonlijke contact met de kandidaten is in die staat essentieel voor de uitslag van de (voor)verkiezingen. Waarom hij er niet was bleef onduidelijk. Kandidaat Elizabeth Warren sprak tot de schare in Cedar Rapids: 'Ik breng mijn tijd niet door met grootgelddonoren en lobbyisten van de grote bedrijven, ik breng mijn tijd door met jullie.'

Pas na afloop van de gebeurtenissen vertelde Biden dat hij naar het afstuderen van zijn kleindochter moest en daar zelfs 'de inauguratie [tot president] voor zou uitstellen.' Dat laatste kan alleen bij wijze van spreken, en vermoedelijk waren er ook tactische redenen voor zijn afwezigheid, maar die doen er niet meer toe. Je hoeft geen onderzoek te doen om te weten dat de overgrote meerderheid van de Amerikanen (R+D) hem gelijk geeft. 1-0 voor Biden. Hij bezoekt Iowa overigens deze week - net als Donald Trump.


HEBBEN DE DEMOCRATEN VOORTAAN VIJF KANDIDATEN?
9-6-2019 - De bijdragen aan deze blog zijn onvermijdelijk momentopnamen. Wat vandaag bijna vanzelfsprekend is, kan overmorgen al volkomen achterhaald zijn. Je kunt nu eenmaal alleen maar observeren, analyseren of handelen vanuit wat op zeker moment bekend is. Neem de vorige voorverkiezingen voor het Amerikaanse presidentschap, die van 2015-2016, maar dan aan Republikeinse kant. Op dit moment, 9 juni, maar dan toen, in 2015, had Donald Trump zich nog niet eens kandidaat gesteld.

Er is een nieuwe peiling vanuit Iowa (DMR/Mediacom/CNN, 8-6-2019), de eerste staat in de Democratische voorverkiezingen van 2020. Hij is gehouden onder mensen die verwachten daadwerkelijk te gaan stemmen – deelnemen aan de caucus – over meer dan zeven maanden... Ver weg? Grant Woodard, een expert uit de staat die bij diverse campagnes betrokken is geweest, zei deze week tegen de Des Moines Register: 'Je moet [als kandidaat] echt op zoek naar iets van een hoogtepunt waarin je je kunt onderscheiden van de rest en kunt laten zien waarom je in de race bent. Ik weet dat het pas juni is en nog zes of zeven maanden tot de caucus, maar de mogelijkheden om dat te doen zijn voorbij voor je het weet.'

In Iowa lijkt nu een duidelijke scheidslijn te zijn ontstaan tussen de echte kanshebbers en de rest van de 23 gepeilde kandidaten. Dit is het resultaat:

Joe Biden 24 procent, Bernie Sanders 16, Elizabeth Warren 15, Pete Buttigieg 14, Kamala Harris 7. De rest onder de 2 procent, diverse kandidaten kregen geen enkele stem.

Minstens zo veelzeggend: gevraagd naar hun tweede keus, noemden de meeste kiezers ook een van deze vijf namen. Iowa is een grotendeels witte staat en niet persé een afspiegeling van de rest van het land, maar succes daar helpt in volgende staten.

De Democratische Partij heeft hiermee vooralsnog vijf, ieder op hun eigen manier, sterke kandidaten. Maar de vraagtekens zijn levensgroot: Joe en Bernie zijn achter in de zeventig; Bernie en Elizabeth splitsen de radicale aanhang; kan Pete het als getrouwd homo tegen Donald Trump opnemen; kan Kamala alsnog de zwarte en Hispanic kiezers voor zich winnen? Dat laatste wordt bepaald in South Carolina en de rest van het zuiden, niet in Iowa.


WIE HEEFT HET?
8-6-2019 - Misschien ligt de belangrijkste scheidslijn in de Democratische partij heel ergens anders dan tussen centristen en radicalen, zo eindigde mijn blog op 21 mei. Anders gezegd: zowel een gematigd linkse als een meer radicaal linkse kandidaat zou voor de Democratische Partij in het strijdperk kunnen treden tegen Donald Trump – en kunnen winnen. Beide kampen in de partij lijken me op dit punt te rigide in hun overtuigingen. De ene kant is van mening dat alleen een gematigde kandidaat kan winnen, de andere kant denkt dat het publiek zo graag van Trump af wil, dat het elke behoorlijke kandidaat van de Democraten zal kiezen, dus is juist nu het moment om een radicaal naar voren te schuiven.

In deze blog heb ik op 15 maart gesignaleerd dat de scheidslijn tussen gematigd en radicaal voor de kiezers veel minder belangrijk is dan binnen de Democratische Partij. Pew Research is het meest degelijke, onafhankelijke onderzoeksbureau van de Verenigde Staten. Het stelde toen vast dat veel kiezers die voor Joe Biden waren Bernie Sanders als tweede voorkeur hadden, terwijl degenen die voor Bernie waren Joe als alternatief zouden kiezen. Politiek ligt dat allesbehalve voor de hand. Het toverwoord in deze discussie is 'electability': wie is daadwerkelijk in staat in de presidentsverkiezingen van 2020 een meerderheid te veroveren tegenover Trump? Daarbij spelen veel meer factoren dan alleen politieke standpunten.

Zoals: is de kandidaat geloofwaardig, oprecht, betrokken, vertrouwenwekkend, toegankelijk, sympathiek? Begrijpt zij/hij ons? Zijn wij er voor hem, of is hij er voor ons? Iemands persoonlijke geschiedenis kan veel uitmaken. Hoe groot is de gunfactor? En ook niet te vergeten: is de kandidaat deel van de bureaucratie in Washington of brenger van een frisse wind?

Zo wordt in de Verenigde Staten regelmatig de 'likeability' van kandidaten gemeten. Een recente peiling van CNN/SSRS met de vraag of de Democratische kandidaten gunstig of ongunstig werden bezien (favorable/unfavorable) leverde voor de momenteel belangrijkste kandidaten het onderstaande op. De vraag is gesteld in een steekproef onder alle kiezers, niet alleen aan Democraten:

Joe Biden – 46 favorable-38 unfavorable
Bernie Sanders - 46-44
Elizabeth Warren - 33-38
Kamala Harris - 27-32
Pete Buttigieg - 22-19

Wat ook betekent: 90 procent heeft een mening over oude rot Bernie, slechts 41 procent heeft een mening over nieuwkomer Pete, de burgemeester van South Bend (Indiana). Dat Biden er vrij goed vanaf komt, is niet zo vreemd. Dat Sanders ondanks zijn ver van het midden verwijderde opvattingen maar net minder scoort, is opvallender, en zegt iets over de mate waarin hij ook op niet-programmatische punten wordt gewaardeerd.

Wie aanspreekt en wie niet, blijft moeilijk te voorspellen. Maar een paar dingen zijn er misschien wel over te zeggen.

Wat bijvoorbeeld te denken van kandidaat Elizabeth Warren, senator voor Massachusetts, die zich soms nog ter linkerzijde van Sanders positioneert? Ze produceert met de regelmaat van de klok uitgewerkte, doorgerekende plannen voor het oplossen van concrete maatschappelijke problemen. 'I have a plan for that!' is haar campagneleus. De kiezer weet precies wat ze wil en hoe ze het denkt te realiseren. Maar de kiezer weet ook dat een Democratische president op Republikeinse oppositie gaat stuiten en lang niet alles voor elkaar krijgt. Veel kwesties waar een president voor komt te staan zijn bovendien niet te plannen.

Warren haalt zich een technocratisch imago op de hals. De verkiezingen zijn immers niet voor het Centraal Planbureau maar voor het Witte Huis. Minstens zo belangrijk is de persoonlijkheid van de kandidaat, hoe deze kan inspireren, hoe mensen in haar kunnen geloven. Mensen stemmen niet alleen op een programma en soms zelfs helemaal niet.

Pete Buttigieg en Bernie Sanders zijn outsiders in Washington (de laatste bleef dat ondanks zijn vele jaren in de senaat). Hun politieke opvattingen en mentaliteit verschillen, maar op dit punt zijn ze allebei in het voordeel. (Lees verder na de afbeelding)


Chicago 1963: Bernie Sanders wordt gearresteerd tijdens een anti-racisme-actie.

Bernie Sanders praat alleen maar met grote tegenzin over zichzelf, tot wanhoop van zijn campagnemedewerkers. Maar niemand twijfelt aan de authenticiteit van zijn emoties op dit punt, zodat het toch ook voor hem spreekt. In Time Magazine van deze week staat een foto uit 1963 waarop Bernie hardhandig wordt gearresteerd tijdens een anti-racismedemonstratie. Hij heeft hem niet eerder zelf openbaar gemaakt.

Pete Buttigieg schijnt een onuitwisbare indruk op toehoorders te maken. In Iowa rees hij al snel vanuit volstrekte anonimiteit naar een hoge plaats in de polls nadat mensen hem op lokale bijeenkomsten hadden gehoord. Geldschieters die hem nooit eerder hebben gesproken trekken na de eerste ontmoeting enthousiast hun chequeboek. Mayor Pete is er nog lang niet, maar een ding is zeker: hij heeft iets.

Hoe je oprecht blijft, laat Trump op een heel andere manier zien: al die onbeheerste woede en eigenwaan die hij dagelijks de wereld in twittert, is niet bevorderlijk voor het staatsbelang, maar zijn aanhang weet weer: hij is nog steeds zichzelf.

Er zijn vele redenen waarom iemand kan winnen. De strijd in de Democratische Partij ligt nog helemaal open.


AFRIKAANS-AMERIKANEN EN HISPANICS ZIJN ZO RADICAAL NIET
1-6-2019 - Toen Democratisch presidentskandidaat Pete Buttigieg zich voorjaar 2019 met zijn campagne in South Carolina meldde, maakte hij indruk op woordvoerders van de zwarte gemeenschap. South Carolina wordt de eerste zuidelijke staat in de voorverkiezingen voor het presidentschap. Afrikaans-Amerikanen zijn er binnen de Democratische Partij in de meerderheid, zodat hun steun doorslaggevend is.

De zwarte voorzitter van de Democratische Partij in de staat, Jaime Harrison, wees er in de Washington Post (24-4-2019) wel op dat homohuwelijken in South Carolina in de partij nog steeds een discussiepunt zijn. Dat Pete een getrouwd homo is, kan onder zwarte kiezers een grotere belemmering zijn dan onder witte. In 2017 was 62 procent van de hele Amerikaanse bevolking voor het homohuwelijk, onder Afrikaans-Amerikanen was dit 51 procent, een cijfer dat in 2015 nog op 39 stond (de krant verwijst naar Pew Research, juni 2017).

Wat in South Carolina voor Buttigieg spreekt is dat hij een overtuigd christen is, op een oprechte en tegelijk moderne manier. Meer in het algemeen zou Pete trouwens, wanneer het om wijsheid gaat, wel eens de nummer een kunnen blijken onder de Democratische kandidaten.

Maar hier wil ik vooral een grotere maatschappelijke realiteit illustreren. Afrikaans-Amerikanen en Hispanics stemmen in grote meerderheid Democratisch, omdat deze partij het racisme sterker afwijst en meer doet voor het verbeteren van de positie van minderheden. Maar tegelijk is een aanzienlijk deel van hen vanuit christelijke overtuiging op bepaalde punten conservatief. (Lees verder na de afbeelding)



De zwarte Emanuelkerk in Charleston werd opgericht in 1816. Zwarte leiders als Booker T Washington, Martin Luther King en Coretta Scott King spraken er. De kerk verwelkomt zowel Democratische als Republikeinse politici. Aan de katheder de uit South Carolina afkomstige Democraat Jim Clyburn, die nu 26 jaar in het Huis van Afgevaardigden in Washington zit en 'tweede man' is naast de voorzitter van het Huis Nanci Pelosi.
(foto Wade Spees)

South Carolina is door zowel de witte meerderheid als de zwarte bevolking een van de meest christelijke staten van het land. 47 procent van alle inwoners gaat er minstens een keer in de week naar de kerk (www.pewforum.org, Religious Landscape Study). Landelijk gaan de protestantse kerken achteruit, maar de zwarte protestantse kerken niet.

Dat heeft ook politieke invloed. Zo is ongeveer 70 procent van alle Amerikanen voor het behoud van de bestaande redelijk ruime abortuswetgeving, maar wie denkt dat strengere wetten alleen maar steun vinden bij ouderwetse witte Amerikanen heeft het mis.

Hier stuiten we op een cruciaal misverstand bij de linkervleugel van de Democratische Partij. Daar neigt men tot de gedachte dat Afrikaans-Amerikaanse en Hispanic Democraten min of meer vanzelf tot de radicale richting gerekend kunnen worden.

Toch waren ze bijvoorbeeld bij de vorige Democratische voorverkiezingen van 2016 in overweldigende meerderheid voor de gematigde kandidaat Hillary Clinton. De Clintons zijn al sinds de jaren negentig geliefd onder zwarte en Hispanic kiezers. Er wordt altijd bij gezegd dat ze veel voor deze minderheden hebben gedaan. Zoek ik nog uit. Zelfs tegenover Barack Obama was Hillary in de Democratische voorverkiezingen voor het presidentschap van 2008 altijd nog een vervaarlijk tegenstander. De zwarte kiezers gingen overwegend naar hem, de Hispanic kiezers naar Clinton.

In South Carolina staat nu Joe Biden onder zwarte Democraten mijlenver voor op andere presidentskandidaten. Hoewel hij belooft de bestaande federale abortuswetgeving overeind te houden, is hij zelf als gelovig katholiek geen voorstander van abortus.


EEN OLIFANT BIJ DE DEMOCRATEN
27-5-2019 - De Democraten hebben een olifant in de kamer, en een grote ook. Zoals het met zulke beesten gaat, wordt er niet over gesproken. Nog veel opvallender is dat de Republikeinen er niet van reppen.

Wanneer Joe Biden voor de Democraten de presidentsverkiezingen wint, blijft het vrijwel zeker bij een enkele termijn. Aan het einde daarvan heeft hij namelijk de gevorderde leeftijd van 82 jaar. Op ABC-televisie werd hem in april 2019 gevraagd of hij zich wilde beperken tot een termijn, waarop zijn onvermijdelijke antwoord 'nee' was. Get real, Joe!

De realiteit is dat Donald Trump, ook wanneer hij in 2020 verliest, in 2024 een herkansing krijgt met een goede mogelijkheid van succes. Want reken maar mee. Biden is geboren op 20 november 1942. Trump is geboren op 14 juni 1946. Ze verschillen zogezegd net een hele ambtstermijn. Wanneer Biden in 2020 gekozen kan worden, kan Trump dat in 2024 op dezelfde leeftijd ook. Maar dat Biden op zijn 82ste - bij leven - herkozen wordt om tot zijn 86ste door te gaan, ligt niet bepaald in de lijn der verwachtingen.

Dit is nogal wat. De belangrijkste reden waarom Joe zo populair is onder Democraten, is dat wordt verwacht dat hij van de Donald kan winnen. De kiezers willen boven alles van Trump af. Maar hoe aantrekkelijk is die hele gang van zaken wanneer de ex-president vier jaar later alsnog opnieuw zijn opwachting maakt?

Is dat misschien de reden waarom ook de Republikeinen erover zwijgen? Er lijken me maar twee mogelijke motieven voor hun stilte: of Trump komt er na de Democratische voorverkiezingen mee voor de dag wanneer Biden eenmaal de uiteindelijke Democratische kandidaat is, of ze blijven stil en hopen erop dat – mocht Trump verliezen – de winnaar Biden heet.

Overigens heeft de 81-jarige mevrouw Barbara Pauling in Des Moines, Iowa, de actiegroep 'Seniors for Buttigieg' opgericht. De Democratische presidentskandidaat Pete Buttigieg (leeftijd 37) is hun held. 'Ik mag Joe, maar ik wil niet dat Joe president wordt,' zei Pauling over Biden.


FOX NEWS, EEN NIEUWE LAKMOESPROEF?
21-5-2019 – De televisiezender Fox News staat niet ten onrechte bekend als spreekbuis van Donald Trump. Leugens en onwelriekende aanvallen op de Democraten zijn er heel gewoon. Het plan van Fox om 'Town Halls' te organiseren met Democratische presidentskandidaten leidde dan ook tot uiteenlopende reacties in het Democratische kamp. Een Town Hall-bijeenkomst is gewoonlijk een lokale aangelegenheid waar presidentskandidaten op campagne in gesprek gaan met hun kiezers en vragen beantwoorden.

Dat kan ook op tv, zoals al decennia terug is bedacht. CNN heeft dit jaar al een reeks Town Halls met presidentskandidaten georganiseerd. Fox News volgde. Waarbij trouwens bedenkelijke motieven kunnen meespelen: tegenover drie Democratische optredens kun je dan ook weer drie Republikeinse rechtvaardigen: alledrie met Donald Trump... Maar anderzijds: Fox doet toch wat het wil.

Drie Democraten hebben aan zulke Fox News Town Halls meegedaan: Bernie Sanders, Amy Klobuchar en Steve Buttigieg. Ze konden, niet gestoord door vijandige Fox-opiniemakers, hun verhaal doen en vragen van het publiek beantwoorden. Fox News is de meest bekeken zender van het land. Bernie had er 1,5 miljoen kijkers. (tekst gaat verder na de afbeelding)


De Fox News Town Hall van Bernie Sanders (screenshot)

Maar inmiddels hebben anderen, tot nu toe met name Elizabeth Warren en Kamala Harris, verklaard dat ze Fox verwerpelijk vinden en aan zoiets dus niet zullen meedoen. Vast vanuit een begrijpelijke, authentieke afschuw, en daarnaast om zich ter linkerzijde te onderscheiden van Bernie Sanders, maar wanneer je erover nadenkt pleit het niet voor ze.

De linkervleugel van de Democraten heeft er een mode van gemaakt iedereen te beoordelen met behulp van 'lakmoesproeven'. Bijvoorbeeld: wie niet voor Medicare for All is, deugt niet. Het is een kwestie met veel onbekende factoren, maar er zijn peilingen (Quinnipiac, Pennsylvania, mei 2019) waarin ook de armen liever een uitbreiding hebben van Obamacare dan Medicare for All.

Dit terzijde. Wat is dan de scheidslijn tussen degenen die naar Fox gingen en degenen die dat weigeren? Ik maak me nu ook schuldig aan rechtlijnigheid, maar zeg het toch maar zo: het is menselijkheid tegenover fanatisme. Hoe jammer het misschien ook is, een deel van de potentiele Democratische kiezers kijkt naar Fox. Bovendien zijn dat mensen die moeilijk op een andere manier te bereiken zullen zijn. Het zijn mensen bij wie Klobuchar en Sanders, en naar het zich laat aanzien ook mayor Pete, me oprecht betrokken lijken. Ondanks hun sterk verschillende politieke visies. Misschien ligt de belangrijkste scheidslijn in de Democratische partij heel ergens anders dan tussen centristen en radicalen.


PROFESSOR SCHMIDT WAARSCHUWT DE IOWANS (EN DE REST VAN HET LAND)
16-5-2019 - Zojuist heeft de 24ste* Democratische kandidaat voor het presidentschap zich gemeld: burgemeester van New York Bill de Blasio. Hij had duidelijk het artikel van professor Stefan Schmidt van Iowa State University niet gelezen. Schmidt, hoogleraar politieke wetenschappen, wijst de Democratische kiezers van zijn staat in de Des Moines Register (24 april 2019) op hun verantwoordelijkheid. Als eersten in de voorverkiezingen kunnen ze uit een lange rij kandidaten kiezen. Die rij moet zo snel mogelijk korter, zegt Schmidt. Wanneer een te groot aantal hopefuls tot ver in de Democratische voorverkiezingen blijft meedoen of het als mededinger zelfs tot op de Democratische Nationale Conventie van juli 2020 brengt, kan er een verdeelde conventie (brokered convention) van komen, waar in de chaos van het moment ineens een onvermoede maar wellicht ook ongewenste kandidaat wint. En de Democraten de nederlaag tegen Donald Trump tegemoet gaan. (tekst gaat verder na de afbeelding)


De Democratische Nationale Conventie vindt in juli 2020 plaats in het Fiserv Forum in Milwaukee, Wisconsin.

De professor schildert een mogelijk scenario van warrige voorverkiezingen. Ook minder hoog peilende kandidaten kunnen daarin altijd nog een of enkele staten winnen. Zo zakt de aandacht voor Beto O'Rourke momenteel weg, maar in zijn thuisstaat Texas, een van de grootste staten van het land, maakt hij goede kans te winnen en een massa afgevaardigden naar de conventie aan zich te binden. Amy Klobuchar zit landelijk onder de 5 procent, maar in haar eigen staat Minnesota kan ze winnen. Kirsten Gillibrand gooit hoge ogen in haar staat New York. Enzovoort. Wanneer zo niemand een meerderheid haalt, blijft er voor iedereen hoop en proberen ze allemaal het einde te halen.

Volgens Schmidt is Iowa al meteen doorslaggevend. Hij gaat zover te zeggen: 'Ik geloof dat, tenzij op de avond van de Iowa caucus het kaf van het koren wordt gescheiden op het Democratische veld, er een verdeelde conventie zal komen, omdat dan geen enkele Democraat de meerderheid van de afgevaardigden haalt die nodig is voor de nominatie.'

* Er valt over te twisten of er 23 of 24 kandidaten zijn. Het twijfelgeval is Mike Gravel (89 jaar), die wel officieel kandidaat is, maar nauwelijks campagne voert. Gravel is ex-senator en was in 2008 in de voorverkiezingen voor het presidentschap een serieuze, zij het verliezende kandidaat.


HET VELD WORDT VOOR NU DUIDELIJKER
13-5-2019 - Een peiling in opdracht van de Post and Courier uit Charleston, South Carolina, laat zien dat de verhoudingen tussen de Democratische presidentskandidaten duidelijker beginnen te worden. South Carolina is de eerste zuidelijke staat waar te zijner tijd voorverkiezingen worden gehouden. Dit zijn de cijfers van een peiling onder Democratische kiezers daar. Een groot deel van hen zijn Afrikaans-Amerikanen.

Biden 46 procent, Sanders 15, Harris 10, Warren 8, Buttigieg 8. De rest 4 procent en minder.

Of Joe Bidens enorme voorsprong beklijft moet nog blijken, maar zeker is dat die grotendeels te danken is aan zijn populariteit onder zwarte kiezers. Zie hierover eerdere bijdragen in deze blog. Bernie Sanders volgt, maar op zijn campagnebijeenkomsten in South Carolina viel op dat er voornamelijk jonge witte aanhangers aanwezig waren. De nog altijd minder bekende Kamala Harris blijft in South Carolina mijns inziens Bidens belangrijkste potentiele rivaal.


'CONSTITUTIONELE CRISIS' IN WASHINGTON
12-5-2019 - De Democraten staan al langer voor het dilemma of ze zich zullen richten op juridische- en afzettingsprocedures tegen president Donald Trump, of zich op de eerste plaats moeten houden bij een inhoudelijke verkiezingscampagne voor 2020. Nancy Pelosi, Democratisch voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, heeft er steeds op gehamerd dat de energie naar de campagnes voor 2020 moest gaan. Dus wanneer zelfs zij op haar persconferentie van 10 mei zegt dat er in Washington een 'constitutionele crisis' heerst, met andere woorden een situatie waarin de grondwet wordt bedreigd, dan is er wat aan de hand.

Sinds de verschijning van het Muellerrapport over Trumps mogelijke samenwerking met Rusland voor de verkiezingen van 2016, vindt de president zelf dat hij is vrijgepleit. Hij gaat nu in de aanval en de afgelopen weken is zijn koers geworden alle vragen, eisen en dagvaardingen van het Congres (Huis van Afgevaardigden en Senaat) te dwarsbomen. In een enkel geval ook na verzoeken van Republikeinen: Trump junior werd gedagvaard door de Republikeinse voorzitter van de senaatscommissie voor de inlichtingendiensten Richard M. Burr.

Omdat Trump de wet tot het uiterste oprekt en als het hem uitkomt demonstratief overtreedt, is de term constitutionele crisis inderdaad gerechtvaardigd. Het is veelzeggend dat zelfs in het gematigde dagblad USA Today (10 mei 2019) teksten verschijnen als: 'De taak van het Congres is niet Trump maar de grondwet te verdedigen.' Een vermaning die vooral geldt voor Republikeinen in de door hen beheerste Senaat.

Voor Democraten wordt de noodzaak om procedures tegen Trump aan te spannen hierdoor steeds groter. Met de kans dat hij er tijdens de verkiezingscampagne 2020 alleen maar voordeel uit haalt. Het verhaal van de 'lock her up'-toeter zal zijn dat zijn tegenstanders hem met alle middelen onderuit willen halen, wat het goed zal doen bij zijn aanhang. In peilingen vindt ook meer dan twee derde van alle kiezers tot nu toe dat er geen afzetting van de president moet worden nagestreefd.

Mocht het Trump lukken in 2020 te winnen, dan moeten we naar Erdogan in Turkije kijken om te zien hoe het verder kan gaan. Steeds opnieuw een volgend schijnargument om de democratie uit te hollen of buiten werking te stellen. We kunnen er zeker na de gebeurtenissen van de afgelopen weken vanuit gaan dat de rem eraf gaat in een tweede ambtstermijn voor Trump.

Maar eerst nog Rusland. De volgende feiten waren al vóór de publicatie van het Muellerrapport bewezen. Rusland heeft zwaar geïntervenieerd in de presidentsverkiezingen van 2016 door in te breken in de computers van de Democratische partij, door massaal interne documenten openbaar te maken en door desinformatie via sociale media. Donald Trump junior heeft met Russen overlegd over het ondermijnen van presidentskandidaat Hillary Clinton. Paul Manafort, een tijdlang Trumps campagneleider, had in die periode geheime Russische relaties.

President Barack Obama kondigde sancties af vanwege de toen al aangetoonde beïnvloeding van de verkiezingen door Moskou. Waarop Trumps beoogde adviseur voor Nationale Veiligheid Michael Flynn nog tijdens Obama's presidentschap met de Russische ambassadeur overlegde over opheffing van deze sancties, wat veel weg had van landverraad. Flynn werd na twee weken in het Witte Huis door Trump ontslagen.

Tussen Donald Trump senior en de Russen heeft Mueller geen directe verbinding gevonden. Wel liet Mueller weten dat het de taak van het Congres was te bepalen of Trump de rechtsgang had belemmerd. Later liet hij doorschemeren dat de president dit inderdaad had gedaan. Diens reactie op het hele gebeuren was een telefoontje naar Vladimir Poetin: het onderzoek was een 'hoax' geweest, bedrog, vals alarm. Het was de zoveelste keer dat Trump zijn fascinatie voor buitenlandse autocraten voor liet gaan op het landsbelang van de Verenigde Staten. Er is overigens nog steeds geen ongecensureerde versie van Muellers rapport openbaar gemaakt.

In de afgelopen weken heeft Trump zoals dat juridisch heet herhaaldelijk 'minachting voor het Congres' getoond, wat strafbaar is. Trump verbiedt medewerkers en overheidsfunctionarissen gewoon naar een verhoor of hoorzitting te gaan, of probeert het onmogelijk te maken dat documenten die aan het Congres beschikbaar horen te worden gesteld worden overhandigd.

De Democraten blijft zo geen andere keus dan een tweesporenbeleid: een inhoudelijke campagne is nodig om de verkiezingen van 2020 te winnen; procedures zijn onvermijdelijk om de democratie te verdedigen.

Democratisch presidentskandidaat Kamala Harris, die in de Senaat zit en openbaar aanklager in Californië is geweest, heeft aangekondigd dat ze haar juridische kennis meer gaat inzetten tegen Donald Trump. Dat lijkt me geen slim besluit. Er zijn andere specialisten genoeg voor. De kandidaten zullen boven alles de straat op moeten blijven gaan om het over de dagelijkse zorgen van de bevolking te hebben.


KAN EEN VROUW DE AMERIKAANSE PRESIDENTSVERKIEZINGEN WINNEN?

6-5-2019 - Verslaggevers van verschillende media, onder wie David Weigel van de Washington Post, spraken met bezoekers op campagnebijeenkomsten van Joe Biden. Vrouwen die eigenlijk meer voelden voor een andere (vrouwelijke) kandidaat, vertelden dat ze toch Biden steunden, onder meer omdat een vrouw de verkiezingen niet kon winnen. Hierbij speelt ongetwijfeld de teleurstelling mee over de nederlaag die Hillary Clinton leed in 2016.

Maar er klopt iets niet. Hillary had bijna drie miljoen stemmen meer dan Donald Trump, waarmee is bewezen dat een vrouw de presidentsverkiezingen wel kan winnen. In de peilingen gold ze vrijwel ononderbroken als aanzienlijk meer competent voor het presidentschap dan Donald Trump. Dat ze toch geen president werd, had weinig of niets met haar vrouw zijn te maken. Het ingewikkelde kiessysteem in de VS speelde zoals bekend een belangrijke rol, maar daarnaast had ze persoonlijke gebreken zoals een hardnekkige afweerhouding tegenover openbare kritiek (e-mailaffaire!), die ze deelde met haar echtgenoot Bill. Meer een familiekwaal dan een genderkwestie. Ook andere struikelblokken, zoals haar onderschatting van de onvrede onder witte arbeiders - traditioneel Democratische kiezers - hebben met haar vrouw zijn weinig van doen: menige van haar mannelijke campagneleiders leden aan hetzelfde euvel. En niet te vergeten was er ook de miskenning van de onvrede onder witte arbeidersvrouwen. Blijkens verkiezingsonderzoek gingen hun stemmen in de Democratische voorverkiezingen deels naar Bernie Sanders en in de presidentsverkiezingen naar Trump.

Dat er in de VS nog geen vrouwelijke president is geweest is een feit. Maar in 2016 had er al eentje kunnen zijn en de bevolking van de Verenigde Staten is ook niet zo achterlijk dat het in 2020 niet alsnog zou kunnen. Ongeloof daarin kan een self fulfilling prophesy worden. Het aantal kiezers dat bereid is op een vrouw te stemmen (een grote meerderheid) is hoger dan het aantal dat denkt dat anderen op een vrouw willen stemmen (onderzoek Quinnipiac).

Om wat meer perspectief in het verhaal te brengen volgt hier eerst een incompleet lijstje van vrouwelijke premiers en presidenten van over de hele wereld:

Argentinië: Christina de Kirchner
Australië: Julia Gillard
Denemarken: Helle Thorning Schmidt
Duitsland: Angela Merkel
Filipijnen: Cory Aquino; Gloria Macapagal-Arroya
Groot-Brittannië: Margaret Thatcher; Theresa May
India: Indira Ghandi
Israël: Golda Meir
Liberia: Ruth Perry; Ellen Johnson Sirleaf
Litouwen: Dalia Grybauskaite
Myanmar: Aung San Suu Ky
Noorwegen: Gro Brundtland; Erna Solberg
Oekraïne: Joelia Tymosjenko
Pakistan: Benazir Bhutto
Schotland: Nicola Sturgeon
Servië: Ana Brnabic
Slowakije: Suzana Caputova
Sri Lanka: Sirinavo Bandaranaike
Thailand: Yingluck Shinawatra
IJsland: Johanna Sigurdardottir; Katrin Jakobsdottir; Vigdis Finnbogadottir

Hier zijn landen bij die heel wat minder modern waren of zijn dan de Verenigde Staten nu.

Rest nog wel de vraag welke vrouwelijke kandidaten er voor 2020 daadwerkelijk beschikbaar zijn. Dat zijn aan Democratische kant Kamala Harris, Elizabeth Warren, Amy Klobuchar, Tulsi Gabbard, Kirsten Gillibrand en Marianne Williamson. Je weet het nooit, maar ik denk dat Gabbard, Gillibrand en Williamson geen kans maken omdat ze of te bizarre ideeën hebben, of teveel one-issue kandidaten zijn.

Maar Harris, Warren en Klobuchar zijn aansprekende en competente kandidaten waarbij het niet aan hun gender zal liggen wanneer ze niet winnen. Voor Kamala Harris zal de grootste opgave zijn om naast de zwarte en hispanic kiezers ook een deel van de witte arbeiders- en middenklasse te bereiken. Enzovoort.

Verder zijn er ook bij de Republikeinen kanshebbende vrouwen. Deze partij is er al beleid van aan het maken meer vrouwen en leden van minderheden kandidaat te stellen voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Maar ook presidentskandidaten kunnen opstaan. De eerste aan wie ik dan denk is voormalig ambassadeur bij de Verenigde Naties Nikki Haley, die onder omstandigheden Donald Trump zou kunnen verslaan.


Nikki Haley tijdens een toespraak voor de Verenigde Naties (screenshot CNN)


GEEN OPENBARE BELASTINGAANGIFTE? DAN GEEN KANDIDAAT
4-5-2019 - De Californische senaat heeft een wet aangenomen die in de staat alleen kandidaten voor de (presidents)verkiezingen toelaat, die hun belastingaangiften van de laatste vijf jaar openbaren. Ook de staten Illinois, Washington en New Jersey zijn met zulke wetgeving bezig. Of die uiteindelijk constitutioneel is, moet nog blijken, maar de belangrijkste kandidaat die eronder zou vallen is Donald Trump, die inzage weigert en onder de Californische wet niet eens aan de Republikeinse voorverkiezingen in deze staat mag deelnemen. Net als voor veel juridische kwesties rond de president geldt: wordt vervolgd.


JOE BIDEN LOOPT UIT
1-5-2019 - Sinds voormalig vicepresident Joe Biden in Pittsburgh (Pennsylvania) nog geen week geleden eindelijk zijn eerste verkiezingsrede hield als officieel Democratisch kandidaat, schiet zijn steun in de polls omhoog. In niet minder dan vier recente peilingen staat hij nu veel verder voor op Bernie Sanders dan voorheen. Sanders staat al langer meestal tweede.

Landelijke polls:

Joe Biden: 39 , 38 en 36 procent (respectievelijk bij CNN, Quinnipiac en Morning Consult).
Bernie Sanders: 15, 11, 22 procent (zelfde onderzoekers)

In New Hampshire: Biden 20, Sanders 12 (Boston Globe).

De eerste voorverkiezingen zijn pas over negen maanden en daarin kan nog heel veel veranderen, maar feit is dat Biden snel uit de startblokken vliegt.

In de noordelijke, vooral witte staten, zullen Biden en Sanders voorlopig wel de twee grote kandidaten blijven. Maar of dit ook zo zal zijn in de zuidelijke en zuidwestelijke staten met veel zwarte of hispanic kiezers, is maar de vraag. Joe Biden gooit ook in het zuiden hoge ogen. Daar wordt Barack Obama bewonderd. Biden was acht jaar diens vicepresident, wat Obama 'een van de beste beslissingen uit mijn loopbaan' heeft genoemd. Maar tevens onderhoudt Biden zelf al vele jaren de beste betrekkingen met leidende figuren uit de zwarte gemeenschap. Bernie Sanders is op zijn beurt een overtuigd antiracist. Hij liep al in 1963 mee in Martin Luther Kings Mars naar Washington en heeft in de Senaat vele malen stelling genomen. Maar een kandidaat als Kamala Harris zou hem weleens voorbij kunnen streven onder zwarte en hispanic kiezers. We zullen het zien.


DES MOINES REGISTER: ELKE VIER JAAR WERELDBEROEMD
28-4-2019 - Des Moines is de hoofdstad van Iowa en Iowa is de eerste staat in de voorverkiezingen voor het Amerikaanse presidentschap. Dus volgen journalisten van over de hele wereld elke vier jaar weer een tijdlang het dagblad Des Moines Register. Dat is al zo sinds mensenheugenis. Het magazine Politico publiceerde een long read over deze beroemde krant die niemand mag missen die hart heeft voor de vrije pers, de regionale journalistiek en de eeuwige zoektocht naar hoe het echt in elkaar zit. Lees verder...

TIP: De Europese website van de DMR is heel erg mager. Ga naar de Facebookpagina van de krant en klik daar de artikelen aan.


NIEUWE POLLS VOOR DE VROEGSTE DEMOCRATISCHE VOORVERKIEZINGEN
24-4-2019 - Er zijn nieuwe polls gehouden onder Democraten in Iowa en New Hampshire. Dit zijn de resultaten:

Iowa (Gravis): Biden 19 procent, Sanders 19, Buttigieg 14, Harris 6, Warren 6, O'Rourke 5, Booker 4, Klobuchar 4, rest minder dan 4.

New Hampshire (University of New Hampshire): Sanders 30 procent, Biden 18, Buttigieg 15, Warren 5, Harris 4, O'Rourke 3, Booker 3, rest minder dan 3.

Opvallend is natuurlijk het succes van Pete Buttigieg, oftewel 'mayor Pete'. Dat Sanders ver boven Biden staat in New Hampshire heeft iets te maken met het feit dat Bernie uit buurstaat Vermont komt. Maar ja, Warren komt uit buurstaat Massachussets en heeft daar weinig voordeel van, terwijl Klobuchar uit Iowa's buurstaat Minnesota komt...
Maar het belangrijkste: het gaat hier om staten zonder grote zwarte of hispanic bevolking. In South Carolina, ook vroeg in de voorverkiezingen, ligt het wat anders. In een poll begin april was dit de uitkomst:

South Carolina (Change Research): Biden 32 procent, Sanders 14, Harris 10, Booker 9, O'Rourke 9, Stacey Abrams 7, Buttigieg 7, Warren 6, rest 1 procent of minder.

Biden is, net als eerder Obama en Clinton, populair onder Afrikaans-Amerikanen. Een belangrijke reden voor Hillary om in 2016 deelname van Joe aan de presidentsverkiezingen te vrezen, was dat hij een deel van haar aanhang onder zwarte en hispanic kiezers in het zuiden zou aantrekken (zoals Allen en Parnes signaleren in hun boek Shattered). Let ook op de 7 procent voor Stacey Abrams, die niet meedoet, maar in 2018 als zwarte kandidaat bijna gouverneur van Alabama werd.


DE KERKEN VAN SOUTH CAROLINA
24-4-2019 - 'De weg van de campagnes voor 2020 loopt door de kerken van South Carolina' luidt een kop in het grootste dagblad in de staat, The Post and Courier uit Charleston. Het schrijft verder kort samengevat:

Langzamerhand hebben de Democratische presidentskandidaten hun standaardspeech wel glad gepolijst. Maar in South Carolina zouden ze ook weleens een preek nodig kunnen hebben. Hopefuls voor het Witte Huis proberen contact te leggen met de zwarte kerken, omdat succes in de eerste presidentiele voorverkiezing van het Zuiden kan neerkomen op steun van invloedrijke Afrikaans-Amerikaanse kerkgangers. 'De zwarte kerk is de ideale plaats om je boodschap te laten horen,' zegt professor Bobby Donaldson. Kamala Harris woonde een Paasdienst bij in Columbia (SC) en Cory Booker en Bernie Sanders waren bij een herdenkingsdienst voor Martin Luther King in een andere zwarte kerk in Columbia.


Kirsten Gillibrand neemt deel aan een dienst in de Mount Moriah baptistenkerk in Noord-Charleston (Foto AP).

De ontkerkelijkte Nederlandse lezer kan zich vergissen in het karakter van dit alles: ook onder de Democratische presidentskandidaten zijn aardig wat praktiserende christenen.


JOE BIDEN STELT ZICH KANDIDAAT
20-4-2019 - Volgens het gerenommeerde magazine The Atlantic (sinds 1857) is het nu zeker: Joe Biden, vicepresident onder Barack Obama, heeft definitief besloten zich kandidaat te stellen voor het presidentschap. De officiele aankondiging zou over enkele dagen plaatsvinden. Grote media als CNN, de Washington Post en de New York Times hebben het nieuws nog niet overgenomen.
De eerste in Nederland die erover bericht is niemand minder dan uw ijverige verslaggever.
[Aanvulling: de Washington Post bracht het nieuwtje op 23 april, NRC Handelsblad op 24 april.]


IT'S NO LONGER (JUST) THE ECONOMY, STUPID
18-4-2019 - Donald Trump heeft in 2016 onder meer gewonnen door de immigratiekwestie centraal te stellen. 'Take back control', had niet in de laatste plaats te maken met het gevoel dat Amerikanen het niet meer voor het zeggen hadden in hun eigen land. Ze voelen zich, om het met de titel van een beroemd boek van de linkse sociologe Arlie Russell Hochchild te zeggen Strangers in their own land. In de traditioneel Democratische staten met veel witte (ex-)arbeiders, noemden deze laatsten in de exit-polls bij de verkiezingen van 2016 immigratie als de belangrijkste reden om voor Trump te stemmen, niet hun vaak schrijnende armoede, niet hun werkeloosheid.

Radicaal links stelt daar zijn eigen identiteitspolitiek tegenover, die er kort door de bocht op neer komt dat immigratie geen maatschappelijk probleem is, maar een manie van radicaal rechts. Daar staan de gematigde richting in de Democratische Partij (en misschien de meer naar het midden neigende vleugel in de Republikeinse Partij) tegenover, die het er liefst zo weinig mogelijk over willen hebben. Zij mikken op de dagelijkse, vooral economische problemen van Amerikanen uit de lagere en middenklasse. Daar is reden genoeg voor, maar zich daartoe beperken is een nederlagenstrategie. Bill Clintons credo 'It's the economy, stupid' volstond in de jaren negentig van de vorige eeuw, maar nu niet meer. Het midden zal ook op het thema immigratie een duidelijke eigen visie moeten laten horen, tegenover radicaal rechts en net zo goed tegenover radicaal links. Dat geldt voor de Verenigde Staten en ook voor Europa.


GEFELICITEERD BERNIE
14-4-2019 - In 1932 kozen de Amerikanen met een overweldigende meerderheid een miljonair in een rolstoel tot president. Franklin Delano Roosevelt, FDR, leidde het land door de economische crisis van de jaren dertig en door de Tweede Wereldoorlog. Hij werd een van de grootste presidenten uit de historie van de Verenigde Staten. In 2016 kozen de Amerikanen net op het randje een miljardair in het Witte Huis. We zullen zien wat diens plaats in de geschiedenis wordt.

En nu blijkt ook presidentskandidaat Bernie Sanders 'miljonair'. De democratisch socialist die nogal eens tegen 'miljonairs en miljardairs' tekeer is gegaan, zal zich op zijn wereldberoemde hoofd hebben gekrabd toen hij dit nieuws vernam van zijn belastingadviseur. Bernie heeft twee boeken over zijn revolutie geschreven die erg goed zijn verkocht, vandaar. Good for you, Bernie! Niet elke miljonair is een monster. Een commentator van persbureau Bloomberg – goed bekend op Wall Street – liet de kans niet voorbij gaan om te schrijven: 'Gefeliciteerd Bernie.' Denk er een grijns bij. En zei te hopen dat de oude socialist nu wat genuanceerder zou worden.

Een van de biografieën van president Roosevelt (door H.W. Brands) heet Traitor to his class: FDR bewees dat wie geld heeft ook partij kan kiezen voor de armen. Bij Bernie Sanders is er weinig reden om te denken dat hij nu ineens een geldwolf is geworden. Ook het bericht dat hij twee of zelfs drie huizen zou hebben, is politiek niet zo relevant als vooral de Republikeinen graag beweren. Een Amerikaanse senator woont in zijn eigen staat maar kan daarnaast nauwelijks zonder een woning in Washington DC. Senator Bernie Sanders van Vermont woont bijvoorbeeld ongeveer duizend kilometer van zijn werkplek in de hoofdstad.
Verder maakt hij al zijn financiën openbaar, wat glitterkoning Donald Trump na meer dan twee jaar presidentschap nog steeds weigert.


Beluister Ry Cooder met een lied dat in 1936 is geschreven door 'Atilla the Hun': FDR in Trinidad en het origineel van Atilla.


DEMOCRATEN: LAVEREN TUSSEN DE KLIPPEN DOOR
11-4-2019 – Een deel van de Democratische Partij hoopt in de komende presidentsverkiezingen de truc van Donald Trump te herhalen, maar dan niet over rechts, maar over links. Trump lapte immers alle waarschuwingen van de meer gematigden in de Republikeinse Partij aan zijn laars en won met rechts-radicale praatjes. Dat kan links ook, is de gedachte.

Een algemeenheid die we hier tegenover kunnen stellen is dat er ook in de Verenigde Staten een maatschappelijke trend naar rechts is, zodat dit allesbehalve vanzelf spreekt, ook niet voor kiezers die genoeg hebben van Trump.

Maar wat dan wel? De Democraten staan waarlijk voor een hele lastige opgave. Alleen al door het simpele gegeven dat radicale partijleden in de primary's aanzienlijk meer gaan stemmen dan gematigde democraten. Wat het vermoeden wettigt dat zij ook vaker naar de campagnebijeenkomsten van de presidentskandidaten gaan, die hierdoor naar links worden gedreven en minder meekrijgen van wat er leeft bij anderen. Toch gaan die anderen straks bij de presidentsverkiezingen wel degelijk stemmen.

Kandidaten moeten in de primary's wellicht zo ver naar links, dat de uiteindelijke Democratische presidentskandidaat het zal afleggen tegen Trump. Radicaal links is sterk in zich rijk rekenen, figuurlijk en letterlijk. Figuurlijk bijvoorbeeld vanwege de overtuiging dat een meerderheid warm loopt voor een favoriet streven als 'Medicare for All'. Maar in enquêtes onder de bevolking als geheel loopt die steun uiteen van boven de 70 tot onder de 30 procent, al naar gelang hoe het accent wordt gelegd.

In de meest uitgesproken vorm (Bernie Sanders) gaat het kortgezegd om een ziekenfonds. Iets dat in Europa in allerlei landen gebruikelijk is (of was). Inclusief de hogere belastingen om dit te financieren. In onze contreien zijn de belastingen in een periode van driekwart eeuw gestegen samen met de opbouw van de verzorgingsstaat. In Amerika is dat veel minder gebeurd en is het nog steeds een levend ideaal om helemaal geen belasting te betalen. Hoge belastingen zijn er bij veel Amerikanen taboe, ook in de lagere en middenklasse, en Medicare for All gaat mogelijk ook hun veel geld kosten. Er is nog geen enkele afgeronde berekening (teveel onzekere factoren) over de kosten en de baten. Rijk rekenen gebeurt op de radicale vleugel ook in letterlijke zin, vanwege het overmatige optimisme over de mogelijkheid om belastingen en staatsschuld te laten groeien.

Wat het voor de Democraten verder ingewikkeld maakt om een strategie uit te stippelen, is de diversiteit van de aanhang. Die kan opgeteld een voordeel zijn, maar kan ook gemakkelijk een splijtzwam blijken. Voorbeeld zijn de sinds kort door diverse Democratische kandidaten bepleite reparatiebetalingen aan de verre nazaten van zwarte slaven. Een meerderheid onder Afrikaans-Amerikaanse kiezers is daarvoor. Maar bij het electoraat als geheel is een grote meerderheid tegen. Kandidaten kunnen voor de keuze komen te staan om of zwarte kiezers of andere kiezers te verliezen, terwijl ze beide nodig hebben. Mede doordat ze zulke kwesties zelf zo hoog opspelen, brengen ze zich in een onmogelijke positie.

Verreweg de beste analyse (ook wat de cijfers betreft) van de dilemma's waar de Democratische Partij voor staat, is van Thomas B. Edsall en verscheen gisteren in de New York Times. Lees verder…


BIJBEDOELINGEN
3-4-2019 - Lucy Flores, voormalig Democratisch lid van het Huis van Afgevaardigden in de staat Nevada, maakte vorige week in een eigen artikel in New York Magazine bekend dat de mogelijke Democratische presidentskandidaat Joe Biden haar een paar jaar terug te na was gekomen tijdens een politieke manifestatie: hij stond op het podium achter haar, had zijn handen op haar schouders gelegd en haar op haar achterhoofd gekust.

Lucy heeft er natuurlijk groot gelijk in wanneer zij wat zegt wanneer ze van zulk gedoe niet gediend is. En ze had, het moment eenmaal voorbij gegaan, bijvoorbeeld een brief aan haar partijgenoot kunnen sturen om hem er dringend op te wijzen dat hij met zulke dingen moest ophouden. Zo'n benadering was temeer redelijk geweest omdat zelfs veel critici (m/v) van Joe ervan overtuigd zijn dat hij er geen seksuele bedoelingen mee heeft, maar gewoon een (inmiddels voor menigeen irritante) knuffelaar is. Hij geniet er al vele jaren landelijke bekendheid mee. Naast diverse vrouwen die nu met meer van zulke verhalen komen als Lucy Flores, zijn er aardig wat die vergelijkbare ervaringen met Joe Biden hebben, maar melden het geen enkel probleem te hebben gevonden. En in te staan voor zijn integriteit. Niettemin: de tijden zijn veranderd!

Alleen is het geen toeval dat Flores uitgerekend met haar verhaal komt een paar weken voor Biden vermoedelijk in de strijd om het presidentschap stapt. Flores is een bekend aanhanger van Bernie Sanders, die haar (verloren) campagne voor de senaat steunde en geld voor haar ophaalde. Haar klacht is dan ook op de eerste plaats een politieke zet: Biden staat al voor hij meedoet in bijna alle polls boven Sanders, in sommige staan ze gelijk. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Waarom een, ondanks zijn hebbelijkheden, naar verhouding fatsoenlijk man als Joe Biden er op zijn 76ste nog zin in heeft aan zo'n campagne mee te gaan doen, is een raadsel. De Democratische voorverkiezingen worden een bloedbad, zoveel lijkt nu al duidelijk, wanneer ook de meer radicale kandidaten geen rem zetten op de interne strijd die door hun aanhang bewust wordt aangewakkerd volgens het Tea Party-model.

Ik kom dan ook nu al terug op mijn speculatie van gisteren over wie de verkiezingen gaat winnen. De radicalen in de Democratische Partij hebben er geen besef van hoeveel gewone Amerikanen er genoeg hebben van de rigiditeit van het politiek correcte denken. Dat zijn beslist niet alleen arme witte arbeiders. Sterker zelfs: blijkens een zeer omvangrijk onderzoek is deze afkeer onder diverse minderheden nog groter dan onder witte Amerikanen (zie hieronder bij 2-12-2018).

Wanneer op dat gebied elke ruimte binnen de Democratische Partij door een partijminderheid wordt weggevaagd voor het zelfs maar tot een behoorlijke discussie over de politieke doeleinden van de kandidaten kan komen, moet Donald Trump het wel heel bont maken wil hij in 2020 niet winnen.


DE 2020-LEESCLUB VAN IOWA
2-4-2019 – De Democratische presidentskandidaten voeren lang niet alleen campagne in Iowa. Ook de andere vroege staten in de voorverkiezingen – New Hampshire, South-Carolina, Nevada – volstaan allang niet meer. Een maand na de caucus in Iowa van 3 februari 2020 is het alweer Super Tuesday, de dag waarop niet minder dan 11 staten tegelijk stemmen, waaronder Californië, Texas, Alabama en Virginia. De kandidaten zwermen dan ook nu al uit over vrijwel het hele land. In South-Carolina zijn ze zowat allemaal op campagne en tal van andere staten worden bezocht. Het is alleen al fysiek en mentaal een grote prestatie wanneer je een eind komt in de voorverkiezingen. Wie na bijna twee jaar campagnevoeren uiteindelijk wint en 'president-elect' wordt, is menselijkerwijze toe aan een adempauze van maanden.

Maar toch nog eens terug naar Iowa, waar de verkiezingscultuur zo mooi zichtbaar wordt. Tien maanden voor de caucus hebben zich daar al 550 mensen aangemeld voor de Iowa 2020 Leesclub. Zoals bij ons lezers zich rond de koffie, de thee of de witte wijn gezamenlijk buigen over Tommy Wieringa en Peter Buwalda, zo nemen leesclubs in Iowa alle boeken van presidentskandidaten door. Dat zijn 17 boeken, aangezien alle huidige gegadigden er eentje hebben geschreven.*

Zo publiceerde Cory Booker uit New Jersey United: Thoughts on Finding Commmon Ground and Advancing the Common Good. Kamala Harris kwam met The Truths we Hold: An American Journey. En ga zo maar door. Bernie Sanders heeft vast nog boeken op voorraad uit de campagne van 2016. Ter ontspanning kunnen de lezers uitwijken naar de fantasy Hope Never Dies: An Obama Biden Mystery of het voorleesboek Revolution Road: A Bernie Bed-time Story.

*Bij het cijfer 17 ga ik uit van iedereen die publiekelijk eenduidig heeft verklaart zich kandidaat te stellen. Dat er dan over een paar weken nog een formele aankondiging voor de media op de agenda staat, is geen maatstaf. Joe Biden zit niet in deze 17.


WIE WORDT HET? #1
2-4-2019 – Elke voorspelling over wie er in 2020 tot president wordt gekozen is een slag in de lucht, maar in de glazen bol kijken is nu eenmaal een leuk spelletje. Hier volgt dan ook mijn eerste voorspelling over wie de Democratische kandidaat wordt en wie president van de Verenigde Staten.

Hoewel mijn grootste sympathie uitgaat naar Amy Klobuchar, gok ik op Kamala Harris. Amy gaat het denk ik niet redden, ondanks het feit dat zij tot de weinige gematigden behoort, meer wetten door de Senaat heeft gekregen dan wie ook, op basis van haar verdiensten razend populair is in haar thuisstaat Minnesota en zich ook in haar campagne in Iowa het vuur uit de sloffen loopt om mensen met praktische problemen te helpen. Wanneer het om 'kitchen-table gesprekken' over alledaagse sores gaat, is Amy je vrouw. Zij krijgt dingen gedaan, lokaal en in Washington. Maar het ontbreekt haar aan een grotere visie. Ze kampt met 'the vision-thing' zoals George Bush Sr. het noemde. Die vermaledijde vraag van de kiezers naar een toekomstvisie die hij niet had.

Kamala Harris, van half Jamaicaanse, half Indiase afkomst, is een vroege vijftiger met een sterke staat van dienst in Californië en de Senaat. Ze staat symbool voor de grotere diversiteit in de Democratische Partij, heeft charme, maar straalt ook krachtdadigheid uit en lijkt de gematigde en de radicale vleugel van de Democraten te kunnen verzoenen.

Daarbij heeft ze een geheim wapen. Tot chagrijn van een deel van de linkervleugel van haar partij was ze als openbaar aanklager 'tough on crime', ook in de zwarte wijken van de Californische steden. Wie denkt dat dit haar zwakke plek is, vergist zich, en het is voor haar campagne te hopen dat zij dat ook zelf inziet. Ik denk dat ze minder radicaal is dan ze zich nu binnen de Democratische Partij profileert, wat haar kansen groter maakt.

Afrikaans-Amerikanen zijn de belangrijkste slachtoffers van criminaliteit en al was niet alles goed wat ze op dat gebied heeft gedaan, ze heeft in ieder geval gepoogd iets in beweging te krijgen. Zwarten worden benadeeld in het huidige Amerikaanse rechtssysteem. Samen met haar voorstellen voor sociale verbetering kan krachtig optreden zonder discriminatie haar juist vertrouwen en stemmen opleveren, van zwarte kiezers, witte kiezers en andere minderheden.

President wordt: Kamala Harris. Al blijft de kans vrij groot dat het gewoon weer Trump wordt.


EEN VROUW ALS VICEPRESIDENT?


Een van de meest populaire Democratische presidentskandidaten is Kamala Harris (foto AP)

26-3-2019 - In de Democratische Partij slagen ze er altijd weer in een zelfdestructief conflictpunt in eigen gelederen te creëren. Zo werd afgelopen weken aan een aantal mannelijke presidentskandidaten op campagne nogal indringend de vraag gesteld of zij, mochten ze de Democratische voorverkiezingen winnen, een vrouw als vicepresidentskandidaat zouden aanwijzen. Verschillende hopefuls werden meteen zenuwachtig en beloofden grif, of nog net niet helemaal maar wel bijna, dat ze voor een vrouw zouden kiezen. Ze zagen niet aankomen dat dit een valkuil was: wie aarzelde was al ongeveer een seksist, maar wie ja zei was nog erger. Wat dachten ze wel niet: dat ze zomaar konden bepalen of er een vrouw onder hen mocht werken? De meegaandheid van sommige kandidaten roept de vraag op of ze stevig genoeg in hun schoenen staan voor het Witte Huis.

Het enige juiste antwoord was immers dat de uiteindelijke Democratische presidentskandidaat – wanneer die er eenmaal is in de zomer van 2020 – tegen die tijd diegene tot 'running mate' zal kiezen, die het beste kan helpen bij het verslaan van Donald Trump. Daarbij spelen tal van factoren een rol, zoals de vraag of zo iemand uit een staat komt die de doorslag kan geven, een bepaalde bevolkingsgroep voor zich kan winnen, meer vrouwen zal overhalen, et cetera. Wie het meest geschikt is, blijkt pas veel later in de presidentsrace.

Dus wie nu verlangt dat een kandidaat (m/v) zich vastlegt op een vrouwelijke running mate, heeft er weinig van begrepen. Bovendien, op de 16 Democratische presidentskandidaten van dit moment zijn zes vrouwen, waarvan er enkele prima geschikt kunnen zijn voor het presidentschap. Waarom dan energie steken in het belagen van mannelijke kandidaten in plaats van actief te worden voor een van die vrouwen?


IOWA: ER BEWEEGT WAT


Pete Buttigieg op campagne (foto Boston Globe)

25-3-2019 - De Democratische kiezers van de staat Iowa hebben de afgelopen paar maanden een karavaan aan presidentskandidaten in hun steden en dorpen voorbij zien trekken. Bernie Sanders hield massabijeenkomsten, Elisabeth Warren hield het bewust kleinschalig en Beto O'Rourke sprong her en der op een tafel in een koffiehuis. Maar ook bijna alle andere kandidaten kwamen langs en zullen dat blijven doen tot de caucus in februari 2020. Veel kiezers gaan naar meerdere sprekers luisteren en de ernst waarmee dat gebeurt, kun je rustig indrukwekkend noemen.

De voorlopige uitwerking ervan kan worden afgelezen aan de eerste poll in Iowa sinds geruime tijd (onderzoeksbureau Emerson, 24-3-2019):
Biden 25 procent, Sanders 24, Buttigieg 11, Harris 10, Warren 9, Booker 6, O'Rourke 5, Klobuchar 2.

Joe Biden en Bernie Sanders staan bovenaan, maar boze tongen beweren dat dit vooral komt doordat ze nu nog hun naamsbekendheid vanuit het verleden voor hebben. Nummer drie, Pete Buttigieg, komt bijna uit het niets, maar Iowans hebben hem inmiddels ontmoet en zien blijkbaar wat in hem. Let op het percentageverschil met de zoveel bekendere Beto O'Rourke, die met enige fantasie nog het meeste op hem lijkt.

Buttigieg is burgemeester van het stadje South Bend in Indiana, ooit de vestigingsplaats van de Studebaker autofabrieken. Net buiten de gemeentegrenzen ligt de University of Notre Dame. Onder Buttigiegs leiding werd South Bend van een crisisoord tot een plaats waar techbedrijven floreren. Hij is getrouwd homo, Afghanistanveteraan en heeft nooit een functie vervuld in Washington, wat veel Amerikanen eerder een pre dan een nadeel vinden. In de media maakt hij een verstandige, vertrouwenwekkende en innemende indruk. Zelfs zijn jonge leeftijd, nu 37, kan aanspreken voor wie na de zeventigers Trump, Biden en Sanders toe is aan een generatiewisseling. John F. Kennedy was 43 toen hij president werd.


POLLS ONDER DEMOCRATISCHE KIEZERS 19-3/20-3-2019
Alle onderstaande polls waren over de hele Verenigde Staten.
Door onderzoeksbureau Morning Consult:
Biden 35 procent, Sanders 27, Harris 8, O'Rourke 8, Warren 7, Booker 4, Klobuchar 2 (anderen 1 procent of minder).
Door CNN:
Biden 28 procent, Sanders 20, Harris 12, O'Rourke 11, Warren 6, Booker 3, Klobuchar 3.
Door onderzoeksbureau Emerson:
Biden 26 procent, Sanders 26, Harris 12, O'Rourke 11, Warren 8, Booker 3, Buttigieg 3.

De cijfers verschillen wat, maar de trend op dit vroege tijdstip in de campagnes is duidelijk.


MAAR WAT ALS DE DONALD...
18-3-2019 - Donald Trump heeft de Republikeinse Partij in zijn zak, zoveel is wel duidelijk nu de presidentsverkiezingen van 2020 in zicht komen. Op een enkele onafhankelijke geest zonder noemenswaardige steun in de partij na, durft niemand zich als Republikeins presidentskandidaat te melden. De Donald is immers de gedoodverfde winnaar?

Maar wat als Trump bedenkt dat hij het toch maar niet gaat doen? Als de Amerikaanse politiek een ding geleerd zou kunnen hebben, is het dat bij Trump alles mogelijk is. Ook dat hij er op een gegeven moment geen zin meer in heeft president te spelen. Hij is er narcistisch genoeg voor en tenslotte heeft hij - vindt hij zelf - al bewezen dat hij het kan. Dus waarom niet wat anders gaan doen? Uit niets blijkt dat de Republikeinen een Plan B hebben.


DE DEMOCRATEN MOETEN NAAR HUN KIEZERS LUISTEREN


Democratisch voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi (foto Getty)

15-3-2019 - In de Democratische Partij zijn sterke krachten in verschillende richtingen aan het werk. Wanneer die niet getemperd worden, kan Donald Trump zomaar de lachende derde worden.

Voor we daaraan toekomen is het goed te kunnen vaststellen dat deze tegenstellingen nauwelijks aan de Democratische kiezers besteed zijn, zoals blijkt uit onderzoek van het toonaangevende instituut Pew Research. Dat vroeg hun welke presidentskandidaat hun eerste voorkeur had en wie hun tweede. Terwijl Joe Biden en Bernie Sanders als tegenpolen gelden, zeggen degenen die op Biden stemmen in meerderheid dat Sanders hun tweede voorkeur is, en omgekeerd. Dit waren de voornaamste resultaten: 1 Biden – 2 Sanders. 1 Sanders – 2 Biden. 1 Harris – 2 Biden. 1 Warren – 2 Sanders. 1 O'Rourke – 2 Sanders. Etc.

Maar binnen de partij ziet de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nanci Pelosi de bui al hangen. Dat het maar goed is dat ze daar nog steeds de leiding heeft, bleek deze week, toen ze verklaarde dat de Democraten hun energie niet moeten steken in Trumps impeachment, ook al was hij volgens haar ethisch, intellectueel en politiek ongeschikt voor het presidentschap. Ze moesten hem verslaan in de verkiezingen van 2020.

Voor dit standpunt zijn goede argumenten. Een afzetting is vrijwel uitgesloten, aangezien daar een twee derde meerderheid in de overwegend Republikeinse Senaat voor nodig is. Wezenlijker is dat impeachment de polarisatie in het land alleen maar groter maakt en de kans om Republikeinse stemmers voor de Democraten te winnen verkleint. Trump zo weg krijgen is kortom een schijnoverwinning. Vooral mensen op de Democratische linkervleugel veroordeelden Pelosi's standpunt.

Tekenend is ook de felle manier waarop Beto O'Rourke, binnen twee dagen nadat hij zich als presidentskandidaat meldde, door eigen vuur werd afgebrand. O'Rourke staat als gematigd bekend en wist vorig jaar in het Republikeinse Texas bijna te winnen in de senaatsverkiezingen. Hij kreeg er landelijke populariteit door. Direct nadat hij zich kandidaat stelde voor de presidentsrace vond een aantal Texaanse Democraten het nodig hem in de Washington Post in het openbaar aan te vallen.

In dezelfde krant stond een overigens diepgravend onderzoeksartikel over O'Rourkes werk in El Paso, waar hij in het stadsbestuur zat voor hij in het Huis van Afgevaardigden kwam. Hij had campagnegeld gekregen van rijke Republikeinen (naast in 2018 tientallen miljoenen van Democraten uit het hele land), had volgens sommigen omstreden bouwprojecten gesteund en had wel erg intensieve contacten met het zakenleven. Hoe dit allemaal zit, zal de tijd leren.

Maar opvallend was de vanzelfsprekendheid waarmee steun van Republikeinen in het artikel als verdacht werd beschouwd, terwijl je ook zou kunnen denken dat het juist goed is wanneer Beto Republikeinen over de streep kan trekken. Ander interessant feit in dit verband: een analyse van de Texaanse uitslagen van 2018 in de New York Times toont aan dat Beto's winst op de eerste plaats werd veroorzaakt door een verschuiving onder witte kiezers, en niet zoals eerder verondersteld door groei onder het Hispanic electoraat, dat toch al in grote meerderheid Democratisch stemt.

Het toppunt van absurditeit werd in enkele media bereikt bij Beto's trip door een paar buurstaten van Texas om over zijn grote beslissing na te denken: zou hij zich kandideren of niet? Als hij daarvoor in echte millennial-stijl zo'n reis wil maken moet hij dat toch zelf weten? Nou nee. In het magazine The Atlantic en op CNN werd dit door sommige commentatoren geduid als 'White Male Privilege', want, aldus The Atlantic, 'vrouwen en mensen van kleur hebben deze voorbije maanden besteed aan werken en organiseren'…'zij hebben de luxe van deze vrijheid niet.'

Alsof niet elk van de inmiddels 16 Democratische presidentskandidaten, vrouwelijk, mannelijk en van alle kleuren, inclusief roze, hetzelfde had kunnen doen. Dat de onderklasse, inclusief de witte, zich zoiets lastiger kan veroorloven kan kloppen, maar daar behoort geen een presidentskandidaat toe. Of Beto de beste onder hen is, is wat anders, maar dit heeft met witte privileges niets te maken.

Ook een frappant voorbeeld van het opstoken van de interne tegenstellingen. Kandidaat Kirsten Gillibrand, senator voor New York, steunt sterk op de #MeToo-beweging. Ze was de eerste die in 2018 van de Democratische senator Al Franken aftreden eiste toen er (op dat moment onbewezen) beschuldigingen over seksueel grensoverschrijdend gedrag werden geuit. 'Zero tolerance,' zei ze. Franken vertrok voor er onderzoek was gedaan.

Begin 2019 bleken er ook klachten over een medewerker van Gillibrands eigen campagneteam te zijn. Hem heeft zij niet direct ontslagen (wel teruggezet in de hiërarchie). Toen het verhaal in de media kwam volgde alsnog ontslag. Een nogal opvallende tegenstrijdigheid met vorig jaar. Maar niet de genadeloze manier waarop ze eerder tegen Franken optrad werd nu in twijfel getrokken, en dat ze er blijkbaar menselijker op was geworden werd niet geprezen, het schandaal was dat ze de boosdoener niet meteen uit haar team had geschopt. Toch is het begrijpelijk dat je iemand die je kent minder snel verdoemt dan iemand in de verte waar je bijna niks vanaf weet, en zou dit iets meer te denken moeten geven. Maar verontwaardiging over Kirsten alom. Wat de verdachte campagnemedewerker eigenlijk had gedaan, werd niet duidelijk.

Nancy Pelosi zal er een zware dobber aan hebben alle kikkers in de Democratische mand te houden. Er zijn erbij die hun eigen partijgenoten met liefde zouden verscheuren. Ook al zitten de meeste kiezers daar allesbehalve op te wachten.


TWIJFELS OVER JOE BIDEN
13-3-2019 - Enkele weken geleden kregen diverse Democratische aspirant-presidentskandidaten een telefoontje van het kantoor van voormalig vicepresident Joe Biden. Een van hen was Sherrod Brown, senator voor Ohio en populair in het Midden-Westen en niet te vergeten in zijn eigen staat, waarover de statistisch onderbouwde wijsheid gaat dat wie Ohio wint, president wordt. Brown besloot af te zien van deelname aan de Democratische presidentsrace. Naar verluid na voornoemd telefoontje, waarin hem was meegedeeld dat Joe Biden 'voor 95 procent' zeker wist dat hij zich zou kandideren.

Een tijdje later, op 12 maart, hield Biden in Washington een toespraak voor de vakbond International Association of Firefighters, die standaard de Democraten steunt en tegen de primary's gewoonlijk een happening met diverse Democratische kandidaten houdt. Maar ditmaal was alleen Biden uitgenodigd. De brandweerlieden, sinds 9/11 terecht Amerikaanse helden, weten al zeker dat het Biden moet worden. De hoop dat deze ter plekke eindelijk echt zijn kandidatuur bekend zou maken, kwam alweer niet uit. We zullen gauw meer horen, is het nieuws.

Zo langzamerhand begint Biden op deze manier het imago te krijgen van een notoire aarzelaar. Bij de vorige presidentsverkiezingen liet hij tot ver in de primary's de mogelijkheid in de lucht hangen dat hij alsnog ging meedoen, om er daarna toch vanaf te zien. Zijn zoon was een tijd daarvoor overleden, wat zijn gedraal toen begrijpelijk maakte. Maar nu?

Je kunt je bovendien afvragen of de brandweerorganisatie hem een dienst heeft bewezen door hem als enige uit te nodigen. Het kan gauw lijken op een zwaktebod, een poging de confrontatie met concurrenten uit de weg te gaan. De verslaggever van de Washington Post was niet erg onder de indruk van Bidens speech voor de brandweermensen en schreef over de beelden van eerdere optredens van de hoge gast, die op de bijeenkomst vooraf werden vertoond, dat die 'onvermijdelijk de leeftijd en de langzamere spreekstijl benadrukken' waarmee Biden het nu moet doen. Rond de verkiezingen van 2020 zal Biden 78 jaar zijn, in zijn eventuele vierde jaar als president 82.

Op dit moment is Joe Biden volgens alle polls de meest populaire Democratische (mogelijke) presidentskandidaat, en misschien zijn de Verenigde Staten na Trump ook wel dringend toe aan een ervaren, oudere, witharige president die zich niet gek laat maken. In Afrikaanse culturen is zulk haar niet helemaal voor niets een teken van wijsheid. De kiezers (en de wereld) weten in ieder geval dat ze met Biden geen opgewonden standje of ongeleid projectiel in het Witte Huis krijgen, en dat is veel waard.

Maar dan moet hij nu wel heel snel zijn kandidatuur bekend maken en aan de slag gaan, want er zijn zowel bij de gematigden (Beto O'Rourke, Cory Booker, Amy Klobuchar) als op de linkervleugel van de Democratische Partij (Bernie Sanders, Kamala Harris, Elizabeth Warren) heel capabele uitdagers.

De Texaanse belofte O'Rourke heeft zich trouwens ook nog steeds niet uitgesproken over zijn kandidatuur.


AFTELLEN NAAR DE IOWA CAUCUS


Een caucus in Iowa

10-3-2019 – Het is nog bijna een jaar tot de Democratische primary's voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De allereerste wordt op 3 februari 2020 de caucus* in Iowa. Ook vanwege de landelijke invloed die de uitslag van deze staat zal hebben, zijn de meeste Democratische kandidaten er nu al geruime tijd campagne aan het voeren. Er is dan ook heel wat af te lezen aan recente ontwikkelingen in Iowa, dat eerder voor Barack Obama koos, maar in 2016 met een vrij grote meerderheid voor Donald Trump.

Weetje 1: DMR/CNN/Mediacom Iowa Poll onder Democraten d.d. 10-3-2019: Joe Biden 27%; Bernie Sanders 25%; Elizabeth Warren 9%; Kamala Harris 7%; Beto O'Rourke 5%; Cory Booker 3%; Amy Klobuchar 3%.

Weetje 2: de Californische kandidaat Kamala Harris trok voor de campagne in Iowa voornamelijk medewerkers aan die vorige keer voor Hillary Clinton werkten.

Weetje 3: de Hawaïaanse kandidaat Tulsi Gabbard heeft besloten helemaal geen campagneorganisatie in Iowa op te bouwen. Zij mikt op de zuidelijker staten (waarmee ze weinig blijkt te hebben geleerd van de ervaringen van Hillary Clinton in 2016).

Weetje 4: Op een kiezersbijeenkomst op Central Middle School in Waterloo (Iowa) kreeg kandidaat Elizabeth Warren (Massachusetts) de vraag uit de zaal hoe ze dacht om te gaan met eventuele tegenstellingen binnen de Democratische Partij. Ze zei onder meer: 'Ik zal onze uiteindelijke Democratische presidentskandidaat steunen. All the way.' Even later verklaarde ook Bernie Sanders op drie grote bijeenkomsten in verschillende plaatsen in Iowa dat hij 'wie de [Democratische] nominatie ook krijgt', hij die 'krachtig zal steunen.' Hopelijk nemen Amerikaanse journalisten deze vraag over en stellen ze hem aan alle Democratische hopefuls tot ze een duidelijk antwoord krijgen.

Weetje 5: De Democratische kiezers in Iowa interesseert het geen bal of Elizabeth Warren Native Americans onder haar voorouders heeft of niet, en het politiek correcte relletje erover houdt ze totaal niet bezig. In geen enkele van de verslagen in lokale kranten, op radiostations of op de twitteraccounts van journalisten in de staat komt het onderwerp zelfs maar ter sprake. Ook in New Hampshire, na Iowa de tweede staat met Democratische voorverkiezingen, was het voor de kiezers geen onderwerp.

Weetje 6: Bijna alle Democratische kandidaten hebben zich uitgesproken voor subsidie op ethanol. Ook Bernie Sanders, ook Elizabeth Warren. Alleen Kamala Harris heeft zich nog niet laten horen. Dit blijkt uit een inventarisering door het Amerikaanse magazine Politico.
Een feitelijk met overheidssteun in stand gehouden overproductie aan ethanol, gestookte maïsolie, wordt bijgemengd bij fossiele brandstoffen om boeren uit Iowa en het verdere middenwesten overeind te houden. Zowel in de Republikeinse als in de Democratische partij zijn velen daar vanouds tegen.
Maar het is ook een oude regel dat een kandidaat die niet voor ethanolsubsidie is, Iowa kan vergeten. Obama was ook voor. Zijn Republikeinse tegenstrever John McCain had indertijd een rechtere rug, maar ook meer neiging tot zelfdestructie, en zei, nog net niet met zijn middelvinger in de lucht: 'Ik drink elke dag een glas ethanol voor het ontbijt'. Hij verloor. Landbouwers steunen is een reden om ervoor te zijn, vinden de Democratische kandidaten nu. Mag zijn, maar het is vreemd contrasterend met het afwijzende standpunt van de ecologen en met de Green New Deal die de meesten hebben omarmd.

Zou de linkervleugel toch niet zo radicaal zijn als hij zich graag voordoet?

*Wat is de Iowa caucus?
Hiervoor verzamelen kiezers zich in de hele staat gelijktijdig op lokaal niveau in klaslokalen, zaaltjes achter drugstores en zelfs huiskamers, waar ze een discussie over de kandidaten voeren. Daarna gaan ze elk in een hoek staan met degenen die voor dezelfde kandidaat zijn. De koppen worden geteld en de uitslag telefonisch of per computer doorgegeven naar de hoofdstad Des Moines. De afgevaardigden naar de Democratische conventie uit Iowa worden naar rato over de kandidaten verdeeld. Geen 'winner takes all'.


IS HET AMERIKAANSE ELECTORAAT ZO LINKS ALS ZE IN DE DEMOCRATISCHE PARTIJ SCHIJNEN TE DENKEN?
28-2-2019 - Volgens velen in de Democratische Partij hebben de vorige verkiezingen aangetoond dat het geen nut heeft een gematigde kandidaat naar voren te schuiven, zoals lang de praktijk is geweest. Centrumkandidaat Hillary Clinton was er immers niet in geslaagd van Republikein Trump te winnen? Een opvatting die de ronde doet is zelfs dat Bernie Sanders meer kans zou hebben gehad Trump te verslaan. Dat zullen we helaas nooit weten, maar feit blijft dat binnen de Democratische Partij zelf niet Bernie maar Hillary heeft gewonnen. Enkele andere argumenten die de trek naar links motiveren zijn dat millennials nu een groter deel van het electoraat vormen dan in 2016 en dat vrouwen politiek actiever zijn geworden en verandering willen.

Maar is het wel zo simpel? Heeft Hillary – ondanks trouwens haar gewonnen popular vote – verloren omdat ze te gematigd was? Ik geloof het niet. Probleem was eerder dat ze niet als betrouwbaar ervaren werd omdat ze tot ver in haar campagne volhield dat het niet zo belangrijk was dat ze als minister van Buitenlandse Zaken de staatsveiligheid riskeerde door met haar onbeschermde computer thuis te werken. Hillary straalde verder teveel uit dat ze er als lid van de Clintondynastie een soort recht op had president te worden. En niet in de laatste plaats: het ontbrak haar op het beslissende moment aan politieke intuïtie. In het boek Shattered, Inside Hillary Clinton's Doomed Campaign van Jonathan Allen en Amie Parnes wordt op een gegeven moment verteld hoe de oude vos Bill Clinton erop aandrong in de Rust Belt meer naar kleinere gemeenschappen van witte (ex-)arbeiders te gaan, in plaats van alleen naar de steden, zoals de rekenaars van de campagne adviseerden. Hillary volgde de raad van de laatsten. Diverse van zulke staten gingen zoals bekend naar Trump.

Met andere woorden: een andere gematigde kandidaat (v/m) had best kunnen winnen en zelfs Hillary had dat gekund wanneer ze iets meer zelfkritisch was geweest.

Ander argument: de groep millennials zal in 2020 gegroeid zijn.
Er wordt al te gemakkelijk gedacht dat millennials logischerwijze een radicale Democratische kandidaat zullen steunen. Maar er zijn ook in die leeftijdscategorie Republikeinen, gematigde Democraten en bovendien linkse Democraten die verder kijken dan hun neus lang is en een gematigde kandidaat zullen steunen wanneer dit de kans groter maakt dat Trump wordt verslagen.

Volgend argument: vrouwen zijn politiek meer actief geworden en willen verandering. Kan kloppen, maar wat betekent het? Een opvallend verschijnsel tijdens de mid-termverkiezingen van 2018 was dat veel suburbs die in 2016 voor Trump waren, nu een Democraat kozen. Vooral vrouwen veroorzaakten deze omslag. Let op: zij stemden dus vorige keer helemaal niet, of ze stemden Trump. Dit wijst er vooralsnog niet op dat deze vrouwen nu ook dringend een radicale Democraat willen.

Dan heb ik het nog niet over het opmerkelijke historische gegeven dat in heel de Westerse wereld het vrouwenkiesrecht onder druk van links werd ingevoerd, waarna door de vrouwelijke stem in veel gevallen de conservatieve invloed bij de daaropvolgende verkiezingen groeide. Dat is lang geleden, maar dat vrouwen nu over het geheel linkser zijn dan mannen, moet nog blijken.

Overigens blijkt uit de meeste polls die van december t/m februari onder Democraten zijn gehouden de volgende voorkeur: 1. Joe Biden, 2. Bernie Sanders, 3. Kamala Harris.

P.S. Uitgerekend 9-3-2019 komt de Volkskrant met onderzoek waaruit blijkt dat Nederlandse vrouwen linkser stemmen dan mannen. Toch zijn de VVD en D'66 onder vrouwen de grootste partijen en heeft links ook bij hen alleen maar een nipte meerderheid wanneer D'66 en ChristenUnie bij links geteld worden.


DEMOCRATISCHE PRESIDENTSKANDIDATEN VOOR 2020:
ZIJN ZE (EIGENLIJK) WEL LINKS GENOEG?


Amy Klobuchar maakt in Minnesota haar kandidatuur bekend in vertrouwd Coen Brothersweer.

5-2/update 11-2-2019 - De Amerikaanse presidentsverkiezingen komen er alweer aan. Ik hoop hier bij leven en welzijn regelmatig commentaar op de campagnes te geven. Er zijn mensen die de aandacht voor zulke Amerikaanse verkiezingen overdreven vinden. Toch zijn het de belangrijkste ter wereld (in China zijn geen verkiezingen, daar heerst een éénpartijdictatuur). Wie er in het Witte Huis komt, heeft verstrekkende repercussies voor ons, zoals het beleid van Donald Trump maar al te goed laat zien. Dat het Amerikaanse verkiezingsproces ook nog eens meeslepend theater oplevert, is een mooie bijzaak.

In de Democratische Partij lopen de kandidaten zich warm om het tegen Trump op te nemen. Op dit moment zijn er al acht* die hun kandidatuur officieel bekend hebben gemaakt en er staan er een aantal in de wachtrij, onder wie niet de geringsten. De eerdere kandidaat voor 2016 Bernie Sanders, voormalig vicepresident Joe Biden en de Texaanse rijzende ster Betan O'Rourke moeten zich nog uitspreken.

De Democratische Partij is verdeelder dan ooit. Er zijn altijd al gematigd-linkse en meer radicale stromingen geweest, maar nu staan ze fel tegenover elkaar. Zelf zou ik zeggen dat Barack Obama uitgesproken links was, ware het niet dat hij door de hedendaagse linkervleugel in de Democratische Partij niet als zodanig wordt erkend. In dat geval heeft er in de ruim 70 jaar sinds de Tweede Wereldoorlog nog nooit een radicale kandidaat presidentverkiezingen gewonnen.

De kandidaten worden door links steevast op hun zuiverheid beoordeeld en krijgen vroeg of laat te horen dat ze een vlekje hebben. Zelfs antiraciste Elizabeth Warren. Zij 'claimde' - hele gewone media gebruikten dit verdachtmakende woord - Native American voorvaderen te hebben. Of het waar is weet ik niet, maar de strekking van de kritiek illustreert de verziekte sfeer. 'O wat leuk, zoek eens uit hoe het precies zit,' is een zin die je op het verwijt van racisme kan komen te staan. Wit is fout en mag niet hopen via een trucje goed te worden!

De acht kandidaten tot nu toe:

Cory Booker (M, 49), senator voor New Jersey, voormalig burgemeester van arbeidersstad Newark. Trefwoorden: zwart, burgerrechtenbeweging, is in arme zwarte wijk blijven wonen, wil tegenstellingen in het land overwinnen, getalenteerd spreker.

Julian Castro (M, 44), burgemeester van San Antonio (Texas), minister voor huisvesting onder Obama. Trefwoorden: Mexican-American, gematigd.

John Delaney (M, 56), Lid Huis van Afgevaardigden vanuit Maryland, zakenman. Trefwoorden: gematigd, pragmatisch maar soms ook principieel links. Sterk voorstander van samenwerking tussen Republikeinen en Democraten.

Tulsi Gabbard (V, 37), Lid Huis van Afgevaardigden vanuit Hawaï, militair, Irakveteraan. Trefwoorden: geboren op Samoa, Hindoe, steunde Bernie Sanders, links maar met opvallende kanten: is tegen homohuwelijk en abortus en ging op eigen initiatief praten met Assad.

Kirsten Gillibrand (V, 52), senator voor New York, eerder lid Huis van Afgevaardigden, advocaat. Trefwoorden: wit, vroeger gematigd, nu radicaal, voorvechtster van de #MeToo-beweging, oogstte kritiek vanwege harde aanvallen op mannelijke partijgenoten.

Kamala Harris (V, 54), senator voor Californië, voorheen openbaar aanklager. Trefwoorden: Indiase moeder, Jamaicaanse vader, uitgesproken links, maar was als openbaar aanklager volgens datzelfde links veel te streng.

Amy Klobuchar (V, 58), senator voor Minnesota, openbaar aanklager. Trefwoorden: wit, enige kandidaat uit het Midden-Westen, gematigd, gericht op praktische resultaten, wil meer samenwerking tussen Republikeinen en Democraten.

Elizabeth Warren (V, 69), senator voor Massachusetts, 'assistant to the president' onder Obama, professor economisch recht, o.a. aan Harvard Law School. Trefwoorden: wit, inkomensgelijkheid en beperking van de macht van banken en grote bedrijven, noemde het Amerikaanse rechtssysteem racistisch, populair bij de linkervleugel.

* In totaal hebben al meer dan 180 mensen zich ingeschreven als Democratisch presidentskandidaat, van voetbalcoaches tot mental coaches, maar bij de meeste houdt dit niets in. Anderzijds hebben bijvoorbeeld de serieuzere burgemeester Pete Buttigieg uit Indiana en senator Sherrod Brown uit Ohio zich nog niet ingeschreven, maar voeren ze al campagne in Iowa en New Hampshire.


MCMASTERDOCTRINE
4-2-2019 - Trumps Nationale Veilgheidsadviseur Herbert McMaster is zoals bekend voorjaar 2018 de laan uit gestuurd. In een eerder stuk heb ik aandacht gevraagd voor een nog steeds bijzonder actueel boek dat McMaster al in de jaren negentig schreef over de relatie tussen politieke en militaire leiding in Washington: Dereliction of Duty. Donald Trump trekt zich steeds minder aan van de professionals op het gebied van internationale betrekkingen en defensie. Hierover schrijft McMaster iets van groot belang: hoewel de president de opperbevelhebber van de strijdkrachten is, de commander-in-chief, heeft de militaire leiding volgens de grondwet niet alleen verplichtingen tegenover de president, maar onafhankelijk daarvan ook een rechtstreekse verantwoordingsplicht aan het Congres. Laten we het de McMasterdoctrine noemen. Zoals deze in zijn boek uitlegt is een van de redenen waarom de Vietnamoorlog verloren (en begonnen) werd, dat de generaals en admiraals zich neerlegden bij de wens van het Witte Huis het Congres er zoveel mogelijk buiten te houden, in plaats van zich te houden aan hun grondwettelijke verplichtingen. Het is te hopen dat dit anno 2019 anders loopt.


GEMATIGD-LINKS ONDERZOEKSINSTITUUT: 80 PROCENT VAN AMERIKANEN HEEFT EEN HEKEL AAN POLITIEK CORRECTE CULTUUR
2-12-2018 - Op 16 juni 2016 werd Jo Cox, parlementslid voor de Britse Labour Party, vermoord door een rechtsextremist.

In haar nagedachtenis werd de organisatie More in Common opgericht, die in diverse landen onderzoek doet naar de betrekkingen tussen verschillende bevolkingsgroepen. In de Verenigde Staten publiceerde More in Common in oktober 2018 een onderzoek onder 8000 Amerikanen met de titel Hidden Tribes. Een overweldigende meerderheid van 80 procent wees de politiek correcte cultuur af. Onder zwarte Amerikanen (75 procent), Hispanics (87), Native Americans (88) en Aziaten (82) week dit percentage maar weinig af van dat onder witte Amerikanen (79). Ook leeftijd bleek weinig uit te maken. Het grote onderscheid zit hem in opleiding en inkomen. PC is vooral een bubbel op en rond de Amerikaanse universiteiten, verwijderd van de echte samenleving. Zelfs 61 procent van de aanhangers van de Democratische Partij ziet het politiek correcte denken als een maatschappelijk probleem. Het is niet de enige reden - ik kom er nog op terug - om te denken dat Trump ook na 2020 in het Witte Huis zit, wanneer er een radicaal-linkse Democratische tegenkandidaat voor het presidentschap komt. De enige die vanuit die hoek enige kans maakt is Bernie Sanders, die met witte arbeiders overweg kan en ook nog eens voor wapenbezit is: misschien niet aanbevelenswaardig, maar daardoor wel een echt mens. In zijn Vermont houden ze van jagen.

Natuurlijk betekent dit niet dat PC-kritiek altijd onterecht is, maar soms zeker wel. Dit komt doordat men een veelvormige samenleving wil dwingen in steriele, al dan niet onzinnige theoretische concepten. Soms is er zonder meer sprake van linksextremisme. Daar zijn de rechtse tegenvoeters blij mee. Links- en rechtsextremisten doen niets liever dan samen de grote meerderheid in gijzeling nemen met de eis tussen hen te kiezen. Zoals vaker is de weerbaarheid van het brede midden bepalend voor het behoud van een beschaafde samenleving. Maar: dat brede midden zal sociaal zijn of niet zijn.

Zie ook The Atlantic


DE PRESIDENT TWITTERDE, DE GENERAALS MAAKTEN BELEID
In zijn eerste jaar als president verliet Donald Trump zich op het gebied van internationale veiligheid nog vooral op relatief onafhankelijke experts. Maar in maart 2018 werd nationaal veiligheidsadviseur Herbert McMaster vervangen door de Republikeinse havik John Bolton en minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson is vervangen door CIA-chef en Tea Party-republikein Mike Pompeo. Voor 2018 om was, waren ook de stafchef van het Witte Huis generaal John Kelly en minister van Defensie James Mattis vertrokken. Hieronder mijn stuk uit 2017 over de toestand in 2017.

24-4-2017/19-9-2017 - Nu de spanningen in de wereld verder toenemen, is eens te meer een prangende vraag wie het in de Verenigde Staten voor het zeggen heeft in militaire zaken. Donald Trumps chief of staff in het Witte Huis is generaal John Kelly, zijn minister van Defensie is generaal James Mattis en een van de gezichtsbepalende figuren is ook generaal H.R. McMaster, de adviseur Nationale Veiligheid.

Op 13 april 2017 werd in Oost-Afghanistan een MOAB gedropt, de 'Mother Of All Bombs', althans de moeder van alle conventionele bommen. 'Typisch Trump,' was de algemene reactie in de Nederlandse en de buitenlandse media, en er werden allerlei speculaties over de bedoelingen van de Amerikaanse president op losgelaten. Een paar dagen later meldden de New York Times en de Washington Post, door weinigen waargenomen, dat de MOAB was gebruikt op bevel van de Amerikaanse bevelhebber in Afghanistan, generaal John Nicholson, en dat de president niet bij de beslissing betrokken was. Waaraan kan worden toegevoegd: en dat ook helemaal niet erg vond.

Trump heeft vanaf het begin van zijn ambtstermijn laten blijken dat hij met name zijn generaals veel eigen ruimte wil geven. Het begon ermee dat hij in een handomdraai van zijn enthousiasme voor waterboarden terugkwam toen minister van Defensie James Mattis zei er tegen te zijn. Trumps argument om van mening te veranderen: de experts weten het beter.

Op 9 mei 2017 maakte de Washington Post bekend dat de militaire en buitenlandadviseurs van het Witte Huis het voortaan aan het Pentagon en de bevelhebbers overlaten hoeveel troepen er in Afghanistan nodig zijn, ook wanneer dat troepenuitbreiding betekent.

In augustus 2017 stond in het onafhankelijke Amerikaanse defensieblad Marine Times een artikel over de waarschuwingen die Donald Trump had gericht aan het adres van Noord-Korea. Het blad schreef: de president dreigt, maar de strijdkrachten weten van niks. Waarna werd uitgelegd dat er nergens specifieke voorbereidingen werden getroffen om die dreigementen ook werkelijk ten uitvoer te brengen.

In de Amerikaanse buitenlandse- en defensiepolitiek bestaan twee werkelijkheden: Donald Trump reageert per twitter heftig op allerlei ontwikkelingen, maar doet dit eigenlijk vooral op persoonlijke titel, en dan is er het beleid, dat daar in veel opzichten los van staat. Soms komen de presidentiele explosies er per ongeluk goed bij van pas, meestal veroorzaken ze alleen maar moeilijkheden.

De verhoudingen tussen de president, zijn adviseurs, het Pentagon, het State Department en de opperbevelhebbers van de strijdkrachten (de 'Joint Chiefs of Staff' van landmacht, luchtmacht, marine en marinierskorps) kregen stap voor stap vorm nadat Trump in februari generaal H.R. McMaster benoemde tot zijn Nationaal Veiligheidsadviseur. Door rechtsradicalen binnen het Witte Huis zoals Steve Bannon werd McMaster algauw als vijand aangewezen. Te begrijpen: een van McMasters eerste maatregelen was Bannon uit de Nationale Veiligheidsraad verwijderen.

H.R. (Herbert) McMaster (1962) heeft een grote staat van dienst als bevelvoerend landmachtofficier in de Irakoorlog, waar hij bekend raakte als een man die met originele ideeën successen op het slagveld boekte en zich niet altijd volgzaam toonde tegenover zijn superieuren. Hij werkte verder op het hoofdkwartier van ISAF in Kabul en terug in de Verenigde Staten hield hij zich in verschillende functies bezig met militaire opleiding, onderzoek en strategieontwikkeling. McMaster is een soort intellectueel in militaire kring.

IHet doel van de stappen die McMaster in het Witte Huis neemt, kunnen we vermoeden door een boek te lezen dat hij al twintig jaar terug schreef: Dereliction of Duty. Lyndon Johnson, Robert McNamara, the Joint Chiefs of Staff, and the Lies that led to Vietnam (1997). Om uit te komen bij McMasters visie op de huidige toestand, is een omweg via dit boek erg verhelderend, omdat niets erop wijst dat hij sindsdien van mening is veranderd. Het laat aan de hand van Vietnam zien hoe het militaire besluitvormingsproces volgens McMaster dient te verlopen, en hoe niet. Het gaat vooral over beslissingsstructuren in Washington en veel minder over miilitaire strategie. (Lees verder na de afbeelding.)


Herbert McMaster is niet erg te spreken over v.l.n.r. Lyndon Johnson, John Kennedy en Robert McNamara.

Het boek Dereliction of Duty (plichtsverzuim) is een bewerking van McMasters proefschrift aan de Universiteit van North Carolina (Chapel Hill) en werd indertijd ook door democratisch georienteerde kranten als de New York Times en de Washington Post positief ontvangen. Op basis van vele primaire bronnen ontrafelt hij in Dereliction of Duty het besluitvormingsproces onder Kennedy en Johnson, van week tot week en soms van uur tot uur. Het boek beslaat de periode van 1960 tot zomer 1965, de beginjaren van de Vietnamoorlog. McMaster schrijft: 'De oorlog in Vietnam werd niet verloren op het slagveld en evenmin op de voorpagina's van de New York Times en de campussen van de universiteiten. Hij werd verloren in Washington D.C., zelfs al voor Amerikanen in 1965 de complete verantwoordelijkheid voor de strijd op zich namen en voor ze beseften dat ze in oorlog waren.' De belangrijkste verantwoordelijken daarvoor waren naar zijn oordeel de presidenten John F. Kennedy en Lyndon B. Johnson, met minister van Defensie Robert McNamara als goede derde. Ook de gezamenlijke opperbevelhebbers waren volgens McMaster medeverantwoordelijk, maar toch vooral in tweede instantie. Ze bleven teveel steken in onderlinge rivaliteit tussen de krijgsmachtonderdelen terwijl ze zich samen hadden moeten verzetten tegen de gang van zaken in het Witte Huis en het Pentagon. De president is weliswaar Commander-in-chief, aldus McMaster, maar de opperbevelhebbers hebben volgens de grondwet ook rechtstreeks verantwoording af te leggen aan het Congres. Dit laatste deden ze niet: ze volgden de wens van president Johnson om het Congres en het publiek zoveel mogelijk in het ongewisse te laten over de werkelijke stand van zaken in Vietnam en onthielden het Congres hun eigen visie op de situatie.

Lyndon Johnson nam na de moord op John Kennedy de bevelsstructuur over zoals die toen in grote lijnen al door zijn voorganger was ingericht. McMaster stelt dat de presidenten en hun naaste burgermedewerkers de militaire experts zoveel mogelijk buiten de deur probeerden te houden. Ze namen de beslissingen op defensiegebied in de Oval Office in overleg met vertrouwelingen, onder wie minister van Defensie McNamara, maar veelal in afwezigheid van de opperbevelhebbers van de strijdkrachten. De door Kennedy tot hoofd van de Chiefs of Staff benoemde Maxwell Taylor – voormalig opperbevelhebber van de landmacht – werd door de bevelhebbers als een stroman van de president beschouwd die de toegang tot het Witte Huis extra blokkeerde. Minister van Defensie McNamara had volgens McMaster ongetwijfeld grote talenten in het leiden van de Ford autofabrieken (zijn vorige baan) maar wist niets van militaire tactiek en strategie. Niet erg, maar McNamara zelf dacht dat hij het juist beter wist dan de professionals. Toen de strijd in Vietnam eenmaal begonnen was, gingen niet te voorziene omstandigheden, zoals acties van de tegenstander, een rol spelen, zegt McMaster, 'maar McNamara zag de oorlog als een gewoon zakelijk managementprobleem dat, naar hij aannam, onderworpen zou worden aan zijn redelijke oordeel en aan de rationele calculaties die anderen voor hem uitvoerden. Hij en zijn assistenten dachten dat ze met grote nauwkeurigheid konden berekenen hoeveel geweld er in Vietnam nodig was om het gewenste resultaat te bereiken en ze dachten dat ze dit geweld met grote precisie konden controleren van het andere einde van de wereld.'

Hierbij moet wel gezegd worden dat McNamara ook zijn verdiensten had: tot heil van de mensheid maakte hij het eerder ontwikkelde idee van de flexible response tot leidraad voor de strategie tegenover de Sovjetunie. Wat overigens een drastische, impopulaire verhoging van het defensiebudget nodig maakte. Op militaire acties van de andere kant zou voortaan proportioneel worden gereageerd en niet volgens de heersende strategie van massive retaliation , die neerkwam op een automatische atoomoorlog na Sovjetagressie. Maar McNamara dacht deze wat rekenkundige benadering ook te kunnen toepassen in Vietnam, waarbij hij ervan uitging dat goed gedoseerde Amerikaanse macht, onder meer via bombardementen op het noorden, Noord-Vietnam en de Vietcong tot toegeven zou dwingen. Wat hij en het Witte Huis niet begrepen, zegt McMaster terecht, was dat Hanoi de strijd hoe dan ook tot het bittere einde zou voeren.

Het cliché dat politici en burgers minder willen en militairen meer, klopt voor Vietnam maar half. De opperbevelhebber van de mariniers David Shoup zei in 1962 nog: 'Raak in geen geval betrokken in een landoorlog in Zuid-Oost Azië.' Op 8 maart 1965 werden de mariniers zoals bekend aan land gestuurd bij het Vietnamese Da Nang. De bevelhebbers vonden vooral: doe het zo dat het militair succes kan hebben, of doe het niet. Hoe dat was, daar waren ze het onderling niet over eens. Volgens McMaster waren er maar twee opties: een overwinning op de grond in Zuid-Vietnam nastreven of er niet aan beginnen. Onderwijl liet president Johnson zich bij zijn beslissingen bovendien sterk leiden door zijn streven voor het Congres en het publiek te verbergen dat er oorlog was. Resultaat was halfslachtigheid. McMaster ergert zich aan de toenmalige politieke leiding, maar zijn algemene conclusies gaan veel verder: politieke leiders geven weliswaar de richting aan, het feitelijke militaire optreden moet veel meer worden bepaald door de expertise van de bevelhebbers van de strijdkrachten. Verder moet de militaire leiding haar opvattingen delen met het Congres, ook wanneer ze niet stroken met die van de president.

Of McMaster gelijk heeft in zijn analyse van de Vietnamoorlog is hier bijzaak. Dereliction of Duty is actueel vanwege zijn grote voorspellende waarde ten aanzien van de beslissingsstructuren zoals ze nu onder zijn invloed in Washington ontstaan. Alles wijst erop dat de huidige adviseur voor Nationale Veiligheid de in zijn boek neergelegde visie op de taakverdeling tussen de president, zijn adviseurs, de betrokken ministers en de opperbevelhebbers vrij exact aan het realiseren is. En de president daar ook mee akkoord gaat. Wanneer Donald Trump op het gebied van defensie – en deels dus ook internationale politiek – overeenkomstig McMasters opvattingen veel overlaat aan de militaire deskundigen, zal dat voor velen een opluchting zijn. Het is een teken dat niet alles afhankelijk is van de grillen van de president en het Amerikaanse systeem nog redelijk functioneert.

Maar toch niet helemaal. Naast militaire deskundigheid blijft er ook nog zoiets bestaan als politieke verantwoordelijkheid. Ooit, in 1950-1951, meende generaal Douglas MacArthur zeker te weten dat China zich niet in de Korea-oorlog zou mengen. In strijd met de richtlijnen uit Washington trok hj op naar de grensrivier Yalu. Maar de Chinezen mengden zich wel in de strijd, waardoor MacArthurs troepen enorme verliezen leden en terug moesten trekken naar de 38ste breedtegraad (nu nog de bestandslijn tussen noord en zuid) Waarop MacArthur vond dat er dan maar atoombommen gegooid moesten worden. Kort daarna werd hij door president Harry Truman ontslagen. Wanneer naast de militaire deskundigheid de politieke verantwoordelijkheid ontbreekt, komen er nieuwe zorgen aan.


50 JAAR 1968: VIETNAMOORLOG


Vietnam 1968: het Tet-offensief en de Ho Chi Minh-route.

PETER ARNETT - LIVE FROM THE BATTLEFIELD
Toen Peter Arnett wereldberoemd werd met live-verslagen van de bombardementen op Bagdad in de Eerste Golfoorlog, was hij al dertig jaar oorlogsverslaggever. De helft van zijn memoires Live from the Battlefield gaan over Vietnam, waar hij van 1962 tot 1975 werkte. Lees verder...

APOCALYPSE NOW: 'HET ULTIEME THEMAPARK'
Francis Ford Coppola's Apocalypse Now blijft een grootse film over het menselijk tekort, maar wie, voor zover via een speelfilm mogelijk, dichter bij de realiteit van de Vietnamoorlog wil komen, kan misschien beter Full Metal Jacket, Platoon of The Deerhunter bekijken. Lees verder...

JORIS IVENS AND VIETNAM: ENTANGLEMENTS AT THE SEVENTEENTH PARALLEL
Filmmakers Joris Ivens and Marceline Loridan hardly knew the backgrounds of the war that was raging at Vietnams seventeenth parallel, but made an influential film about it. Continue...

NAWEEËN VAN DE VIETNAMOORLOG: IVENS' PRISONERS DILEMMA
Over Amerikaanse krijgsgevangenen in Noord-Vietnam. Lees verder... English follows Dutch


'MOSKOU EN PEKING NIET HELEMAAL ONSCHULDIG AAN NOORD-KOREAANSE ATOOMPROEVEN'
3-9-2017/22-9-2017 - Een dag voor de nieuwste (zesde) atoomproef van Noord-Korea, schreef buitenlandredacteur Klaus-Dieter Frankenberger in de Frankfurter Allgemeine een behartenswaardige column onder de titel:

EENZIJDIG APPÈL
'Moskou en Peking zijn niet helemaal onschuldig aan de atoom- en rakettenkoorts van Kim Jong-un. Klaarblijkelijk zijn ze nog steeds bereid een atoommacht Noord-Korea te accepteren.

'Binnen enkele maanden zal Noord-Korea over de capaciteit beschikken lange afstandsraketten met atoomkoppen in te zetten. Daar is de Franse regering van overtuigd. De atomaire dreiging zou daarmee toenemen, ook voor Europa. En wat dan?

'Wat betekent het eigenlijk voor Rusland en China, de twee machten die tot nu toe niet werkelijk hebben gebroken met het regime in Pyongyang? De leiders in Moskou en Peking mogen zich ongemakkelijk voelen bij de atoom- en rakettenkoorts van dictator Kim Jong-un, maar ze zijn er natuurlijk niet helemaal onschuldig aan dat hij kon uitbreken. Daarbij past dat ze hun appèls tot matiging vooral richten aan de Verenigde Staten (en hun bondgenoten).

'Misschien leiden druk en militaire retoriek nergens toe. Maar laten we ons eens voorstellen dat er raketten die met kernkoppen kunnen worden uitgerust over hún landen geschoten zouden zijn. Hoe zouden zij zelf hebben gereageerd?

'Het ziet er nog steeds naar uit dat Rusland en China zonder meer bereid zijn een atoommacht Noord-Korea die over bijpassende raketsystemen beschikt, te accepteren. Tot zover het streven de verspreiding van kernwapens tegen te gaan.'

Tot zover ook Frankenberger. Het is inderdaad opmerkelijk dat uit voornoemde hoofdsteden, maar ook in een deel van de Westerse media, wordt gedaan alsof het logisch is dat vooral de Verenigde Staten en anderen bestraffend worden toegesproken wanneer het om Noord-Korea gaat. (Lees verder na de afbeelding)

Kim Jong-un en zijn voorgangers zijn al ongeveer vier decennia met hun atoomwapenprogramma bezig. Van ene Donald Trump was nog geen sprake. Onder de presidenten George Bush en Barack Obama zijn alle pogingen mislukt om via onderhandelingen, diplomatie en massale humanitaire steun aan Noord-Korea een streep te zetten onder het atoomwapenprogramma van dit land. Ondanks alle Noord-Koreaanse raketlanceringen en bomproeven is er vanuit het Westen en in de internationale gemeenschap terughoudend gereageerd met voor de hand liggende sancties. En Donald Trump roept natuurlijk als gewoonlijk grote woorden in een taal die sommigen de gelegenheid geeft te doen alsof Noord-Korea een soort slachtoffer is.

In werkelijkheid gaat Kim Jong-un al die jaren al doodgewoon door met zijn provocatieve beleid, wat anderen ook doen. Het recente afschieten van raketten over bewoond Japans gebied is geen dreigen meer, het is al een vorm van agressie - waarop nogmaals terughoudend werd gereageerd. Op 14 september 2017 verklaarde Pyongyang daar ook nog bij dat 'de vier eilanden van Japan in de zee moeten worden verzonken door de nucleaire bom van Juche'* en dat de Verenigde Staten moesten 'worden doodgeslagen als een dolle hond' (citaten uit dagblad The Guardian). Intussen is er geen enkele legitieme reden voor Pyongyang om anderen met atoomaanvallen te bedreigen, laat staan zich daar praktisch op voor te bereiden. Noord-Korea wordt door niemand belaagd, het ligt de facto beschermd in de Chinese invloedssfeer en de enige die het op hoge toon over hereniging van Noord- en Zuid-Korea heeft, en zelf nog maar enkele weken geleden zei zich daar militair op voor te bereiden, is het regime in Pyongyang. In dit geval ging het over geheime miltaire elite-eenheden bedoeld om in Zuid-Korea te opereren.

Dat er op gezette tijden grote militaire oefeningen worden gehouden door de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Japan, is in dit licht niet zo heel vreemd. Het voorstel van Rusland en China om die oefeningen te staken om zo de Noord-Koreaanse dictator mild te stemmen, is een omkering van zaken. Het roept de vraag op of zij, met Kim Jong-ils atoomwapens als onuitgesproken argument, vooral uit zijn op het versterken van hun eigen strategische positie in Oost-Azie en het verzwakken van die van de Verenigde Staten, Japan en anderen. Poetin heeft op de Krim, in Oekraine en Syrie al laten zien dat hij een meester is in het grijpen van het moment tot meerdere glorie van Rusland.

De pogingen om de verantwoordelijkheid voor wat er rond Noord-Korea gebeurt te verleggen naar de Verenigde Staten lijken er vooral op gericht verdeeldheid in het Westen te zaaien. We doen er verstandig aan daar niet teveel in mee te gaan.

* Juche is de staatsideologie van Noord-Korea, een mengsel van orthodox marxisme-leninisme, leiderscultus en nationaal isolement tot deugd verheven.


MAAR...
De betrekkingen tussen Noord-Korea en China zijn ingewikkeld. Lees verder...


NOORD-KOREA: DE MACHTSTHEORETICI ONTGAAT IETS
15-4-2017 (licht gewijzigd) - Niet ten onrechte vermoedt de Noord-Koreaspecialist en Leids hoogleraar Remco Breuker dat het risico op een confrontatie rond Noord-Korea met de dag groeit. Noord-Korea maakt vorderingen op technologisch gebied waardoor het land op afzienbare termijn niet alleen een atomaire bedreiging voor Zuid-Korea en Japan vormt, maar ook voor de Verenigde Staten. Wanneer Kim Jong-un en de zijnen de capaciteit eenmaal echt in handen hebben, is Los Angeles in last. Vooral omdat de Noord-Koreaanse politiek niet voldoet aan elders gangbare normen.

Hierover wordt door de machtstheoretici iets te licht gedacht. Zij gaan ervan uit dat elk land uiteindelijk zo verstandig is zich te richten naar de reële machtsverhoudingen en de existentiële belangen van land en volk, of desnoods alleen van het regime zelf. Deze denkwijze volstaat bij Noord-Korea niet omdat hij de betekenis van de ideologie en het sektarische denken negeert. Kim Jong-un staat zichzelf toe verderfelijke Westerse films te bekijken die hij zijn onderdanen met ideologische argumenten onthoudt. Overigens een frappante parallel met het gedrag van Jiang Qing, de zelfs voor toenmalige Chinese begrippen radicale echtgenote van Mao Zedong. Toch is er reden ervan uit te gaan dat zulke leiders op zijn minst voor een deel - en met veel fanatisme - geloven in wat ze prediken. Hoe extremistischer, hoe verder hun denkbeelden van de werkelijkheid verwijderd zijn, maar hoe hardnekkiger ze eraan vasthouden. In dit geval gaat het om een combinatie van ouderwets marxisme-leninisme, oude regionale gebruiken, leiderscultus en een giftig mengsel van grootheidswaan en nationaal isolationisme.

In het geval van Noord-Korea behoort bij dit isolationisme de overtuiging dat het land al meer dan een halve eeuw is omsingeld door imperialistische vijanden die het zogeheten socialisme er willen vernietigen. In werkelijkheid ligt Noord-Korea beschermd binnen de Chinese invloedssfeer en heeft niemand behoefte daar verandering in te brengen.

Maar hele of halve gelovigen kunnen vanuit zo'n waandenkbeeld een rigide uitleg geven aan gedachten als: 'Liever staande sterven, dan op de knieën verder leven' of 'Dan liever de lucht in!'. En totalitaire leiders kunnen hun bevolking, al of niet tegen haar zin, meeslepen de ondergang tegemoet.

Een horrorscenario dat niet uitgesloten kan worden, is bijvoorbeeld dat van de zelfdestructie. Denk aan de sekte van de Amerikaan Jim Jones, die in 1978 meer dan 900 sekteleden tot een massale zelfmoord dreef. Noord-Korea is een machtsfactor in Oost-Azië met een heleboel kenmerken die je in een ander land ook ziet. Maar er zal rekening mee moeten worden gehouden dat het tevens veel weg heeft van een sekte die in zijn grillige vijanddenken kan concluderen: dan maar de lucht in, met jullie erbij. Dit soort denken is een van de redenen waarom Beijing maar beperkte invloed heeft op wat Kim Jong-un doet of nalaat, en waardoor de vraag opdoemt wanneer het gevaarlijker wordt niets te doen dan iets te doen. Een duivels dilemma.

Zie ook: Ian Buruma - 'Voor kim Jong-un is vernietiging beter dan overgave.' Lees verder...

Zie ook: Guus Hiddink verslaat Kim Jong-il


SOMMIGE DINGEN HAD HILLARY NET ZO GEDAAN


Minister van Buitenlandse Zaken Clinton in Zuid-Korea

12-8-2017 - Veel wat onder president Donald Trump op militair gebied is gebeurd, zou ook onder president Hillary Clinton ongeveer zo hebben plaatsgevonden. Zoals de raketaanval op Assads vliegveld in Syrië, het intensiveren van de strijd tegen IS, het droppen van de conventionele MOAB ('Mother of All Bombs') in Afghanistan, de (beperkte) uitbreiding van de Amerikaanse troepen in dat land et cetera. Trump is opgeschoven in een richting die Clinton altijd al voorstond en die dichter bij de opvattingen in de leiding van de Amerikaanse krijgsmacht ligt dan de zijne. Of Clinton bereid was geweest Saudie-Arabië een zo waanzinnige hoeveelheid wapens te verkopen is wel een vraag. En het conflict met Noord-Korea zou ze ongetwijfeld heel duidelijk, maar minder geagiteerd hebben aangepakt.


OVERMOED EN ONBEHAGEN
24-6-2017 - Het is een vreemde gewaarwording, dat plotseling teruggekeerde optimisme bij zoveel politici en commentatoren over de schone toekomst van de Europese Unie. Europa is goed en noodzakelijk, maar met mate. In Brussel wordt nu alweer over verdergaande politieke integratie gesproken alsof er nooit een vuiltje aan de lucht is geweest. Het lijkt wel of is vergeten dat de stemming een half jaar geleden nog volledig omgekeerd was. Het onheil was overal en de boze gewone man was op ieders lippen. Toen maakte ik bezwaar tegen dat beeld (zie hieronder bij 1-1-2017) en schreef: 'De obsessie waarmee ook een deel van de pers deze redenering volgt is stuitend. Allereerst omdat hiermee een frame aan het publiek wordt opgedrongen dat schade berokkent aan het politieke proces in Nederland. Maar vooral omdat de overgrote meerderheid van gewone mannen en vrouwen die er anders over denkt zo opzij wordt gezet.' Toen was men gefixeerd op de boze man of vrouw, nu hebben deels dezelfde politici, commentatoren en journalisten het er niet meer over. Ze lijken alweer te zijn afgestapt van wat wél een belangrijk besef was: ook deze ontevredenen behoren tot de basis van de EU en hun onvrede moet serieus worden genomen.

Natuurlijk mogen we blij zijn dat de PVV niet de grootste is geworden bij de Nederlandse verkiezingen en dat Macron in het Elysée zit en niet Le Pen. Maar er kan niet worden teruggekeerd naar vroeger tijden, waarin de Europese eenwording zich voor het grootste deel buiten het zicht van de bevolking afspeelde en een Europese technocratie bepaalde wat goed voor ons was. Een zeker optimisme is mooi, maar de onvrede is nog lang niet weg. Dat in Frankrijk 40% van de stemmen ('popular vote') naar rechts- en linksradicale c.q. extremistische kandidaten ging in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, is allesbehalve geruststellend en dit feit verdwijnt ook niet door Macrons overwinning.


TOMAHAWKS OP SYRIË, MAAR WAT NU VERDER?


USS Porter lanceert een Tomahawk kruisvluchtwapen

7-4-2017 - Op Assads bondgenoten na zullen velen de Amerikaanse aanval van 7 april 2017 op een Syrisch militair vliegveld kunnen billijken. De internationale gemeenschap vindt gifgas gebruiken onaanvaardbaar en die boodschap dringt nu misschien tot Damascus door: wanneer het weer gebeurt, kan Assad rekenen op een nieuwe tegenactie, en dan net even groter dan de zeer terughoudende Amerikaanse actie van vandaag.

Al moeten we wel hopen – wat heet – dat de Amerikanen hun inlichtingen op orde hebben en de weapons of mass destruction inderdaad bij Assad vandaan kwamen.

Maar hoe gaat het nu verder? Het zou niet de eerste keer zijn dat de VS slaapwandelend een avontuur aangaan. Zonder duidelijkheid te hebben over stap twee of drie, of een exit strategie. Donald Trump verzet zich al jaren, voor zijn doen heel consequent, tegen Amerikaanse interventie in andere landen om daar regime change af te dwingen – Irak, Libië, Syrië. Gaat de dynamiek van alledag daar nu alsnog verandering in brengen? Hopelijk niet.

Dat Assad niet deugt is bekend. Maar de alternatieven zijn ook niet bepaald aantrekkelijk. Het bekende lijstje van oppositiegroepen tegen Assad nog maar eens nalopen.

IS: commentaar overbodig.

Andere jihadistische groepen: ook geen verbetering.

Pro-Turkse (jihadistische) groepen: Erdogan in plaats van Assad??

Koerden: de sterkste niet-jihadistische opposanten, maar ambiëren geen hoofdrol in een Syrische nationale regering.

Gematigde c.q. democratische krachten: een minderheid.

Wanneer in de berichtgeving over Syrië van 'de rebellen' wordt gesproken, worden gemakshalve de democraten en degenen die 9/11 toejuichen bij elkaar geveegd, maar de strijd gaat daar niet tussen de good guys van de oppositie en de bad guys van Assad. Er zijn meer bad guys in dat land dan je de bevolking toewenst. Alleen grootschalige buitenlandse interventie zou een einde aan het Assad-regime kunnen maken, maar daar begint niemand aan, alleen al omdat er dan altijd nog een land in conflict zou overblijven waar de orde tien, twintig jaar of nog langer van buitenaf overeind gehouden zou moeten worden. De voormalig Nederlands zaakgelastigde voor Syrie Nicolaos van Dam bepleit daarom al sinds het begin van de burgeroorlog onderhandelingen met Assad. Zie: Nicolaos van Dam, Destroying a Nation. The Civil War in Syria, Londen 2017.

In de mediareacties op de Amerikaanse Tomahawkaanval is sprake van Trumps onberekenbaarheid voor en na. De Volkskrant noemt hem 'triggerhappy'. Ik denk dat deze commentatoren zich in dit geval zwaar misrekenen, dat het besluit tot deze actie in Washington in grote consensus is genomen en allesbehalve een persoonlijke impuls van Trump was. Het is er eerder een bewijs voor dat het Amerikaanse systeem nog werkt.


HET LANDSBELANG
17-2-2017 - Toen Mark Rutte afgelopen najaar het landsbelang aanriep in de discussie over het Oekraïnereferendum was de reactie: 'Grote woorden'. Toch is deze al bijna vergeten term weer volop actueel, in en buiten Nederland. Het laatste incident dat dit duidelijk maakt, is het ontslag van Michael Flynn, de nationale veiligheidsadviseur (!) van het Witte Huis. Met zijn illegale overleg met de Russische ambassadeur handelde hij in strijd met het Amerikaanse landsbelang en vertoonde hij, vooral ook gezien de inhoud van zijn contacten, landsverraderlijke trekjes. Terwijl de president van de Verenigde Staten Barack Obama sancties afkondigde omdat Moskou had geprobeerd de Amerikaanse verkiezingen te ontregelen, besprak Flynn immers in het geheim de opheffing van die sancties. Landverraad, ook zo'n woord waarvan we dachten dat het tot een ver verleden behoorde.

Waarom Flynn, en mogelijk anderen uit het Trumpkamp, zich precies met Moskou encanailleerden, zal nog moeten blijken. Maar hier alvast een voorzet. Trump en de zijnen koesteren een zodanige haat tegen Obama en Clinton en tegen het landsbestuur in Washington in het algemeen, dat ze in de strijd daartegen bereid zijn met iedereen samen te werken. Tegen 'Washington' is letterlijk alles geoorloofd. In het land of zijn bewoners zijn ze niet geinteresseerd: wie 200.000 dollar lidmaatschapsgeld betaalt, mag in Trumps vakantieresort op de foto met de man die de tas draagt met de codes voor de Amerikaanse atoommacht. Narcistische onverschilligheid, hoogmoedswaanzin, zakelijke overwegingen en agressieve willekeur vormen hier een gevaarlijke mix. De tijd waarin in het Witte Huis 'de president van alle Amerikanen' zetelde, is voor hen voorbij. Wat ooit begon als - soms terechte - kritiek op 'Washington' is ontaard in een aanval op de nationale instituties en de Verenigde Staten zelf.

Ook aan onze kant van de Atlantische Oceaan loopt kritiek op de 'gevestigde orde' soms wel erg gemakkelijk over in vijandig pacteren met een buitenlandse macht. Radicaal rechts in diverse Europese landen flirt met Poetin. Zo heeft Wilders' vriendin, Marine Le Pen van Front National, zich financieel afhankelijk gemaakt van Moskou. Zie ook Raam op Rusland

Dat partijen binnen onze landen op eigen houtje betrekkingen aangaan met een macht die ons niet goed gezind is, is op zijn zachtst gezegd bedenkelijk. Ook kwalijk is trouwens dat opiniemakers deze lieden vaak als patriotten aanduiden.


HET WEERBARE MIDDEN
30-1-2017 - Op weg naar de Tweede Kamerverkiezingen beginnen de omtrekken van een soort linkse samenwerking te ontstaan. Veel meer zal het waarschijnlijk niet worden, maar de vraag is ook of dat moet. Scherpe scheidslijnen tussen links en rechts geven houvast, maar er staan teveel nadelen tegenover. Voor je het weet zijn er inderdaad maar twee opties over - bijvoorbeeld door samenwerking met de VVD uit te sluiten: een links blok of een rechts blok. In Denemarken kampen ze al lang met zulke 'blokvorming'. Rechts en links sluiten elkaar uit met als belangrijk gevolg dat er nu twaalf jaar een rechts minderheidskabinet heeft geregeerd dat gedoogsteun van de populistische Deense Volkspartij nodig heeft. Tussendoor regeerde links vier jaar. In Kopenhagen wordt naarstig geprobeerd deze tweedeling te doorbreken, maar anders dan in de televisieserie Borgen lukt dat nog niet erg.

Een vergelijkbare blokvorming in Nederland zou rechtse partijen drijven naar samenwerking met de PVV, die heel wat minder matig is dan de Deense Volkspartij.

Een regering van de traditioneel linkse partijen PvdA, GroenLinks en SP ligt niet bepaald om de hoek. Er is trouwens sinds 1945 nog nooit een linkse meerderheid geweest. Daarom wordt gehoopt op een coalitie van links met D66 en CDA. Maar het CDA zal zoiets alleen doen wanneer het zelf groot is, en dan treedt regel 1 in werking: de gevoelsmatige voorkeur in het CDA ligt bij een centrumrechtse regering. Niettemin is links met CDA en D66 denkbaar.

Ware het niet dat er nog een urgente kwestie is. In een bedreigende wereld zijn weerbare buitenlandse politiek en verbetering van de defensie hoge prioriteiten. Wat mij betreft mag centrum-links de economische liberalisering een eind terugdringen, ook al omdat het goed is voor de sociale cohesie die we komende jaren nog heel hard nodig zullen hebben. Maar wat betekent de internationale situatie voor de coalitievorming? De SP wil bezuinigen op defensie en wil een 'slanke, hoogwaardige krijgsmacht' die zich beperkt tot 'vredestaken'. Dat gaat niet lukken, want de hoofdtaak van defensie is nu ons grondgebied en dat van onze bondgenoten te verdedigen. GroenLinks zegt in zijn verkiezingsprogramma dat Nederland niet mag wegkijken van de conflicten in de wereld en moet samenwerken tegen terrorisme. Wat defensie betreft pleit het voor samenwerking en specialisatie tussen de EU-landen. Wat dit inhoudt blijft vaag, maar financieel wil GroenLinks op de nullijn blijven.

Samenwerking en specialisatie zijn nodig, maar wel omgekeerd: met aanzienlijk meer investeren in de eigen defensie als basis voor die samenwerking. Zelfs D66, de EU-partij bij uitstek, legt zich vast op een moderne Nederlandse defensie met een budget dat in stappen groeit naar de NAVO-afspraken. Het wordt de hoogste tijd dat het weerbare midden een coalitie vormt en nu eens echt de leiding neemt.

Clingendael-onderzoeker Dick Zandee bracht de partijstandpunten over defensie in kaart. Lees verder...


KRISTALLNACHT...
21-2-2017 - Een spook waart door Europa. Het is het spook van het rechtsextremisme. Slechts een paar dagen nadat een van de leidende figuren van Alternative fur Deutschland (AfD) het holocaustmonument in Berlijn een 'monument van de schande' had genoemd, was Geert Wilders in de mooie Duitse stad Koblenz op bezoek bij diezelfde AfD voor een 'Europese top'. Om misverstanden te voorkomen: de 100% antisemiet van de AfD bedoelde met die schandvlek niet dat Duitsland de grootste misdaad in de menselijke geschiedenis heeft veroorzaakt met de industriële moord op zes miljoen Joden, hij vond het kwalijk dat het monument aan dit feit herinnert, en aan al die miljoenen slachtoffers. Dat vond spreker niet patriottisch. Maar verontwaardigd doen wanneer critici overeenkomsten tussen het rechtsextremisme en het nazisme bespeuren.

Het grootste politieke probleem van vandaag is dat teveel mensen een gebrek aan voorstellingsvermogen hebben. Wanneer Wilders, notabene tijdens de algemene beschouwingen in de Tweede Kamer, zegt dat alle moskeeën met politiegeweld moeten worden gesloten en alle Korans uit de huizen van gelovigen moeten worden gehaald, is de neiging te denken 'hij bedoelt het niet zo'. Veel verstandiger is te veronderstellen dat hij zich nog inhoudt omdat de wet grenzen stelt. En er voor de zekerheid toch maar vanuit te gaan dat hij het echt zou doen wanneer hij de kans kreeg. 'Meent hij het wel/meent hij het niet' is hier een bijzonder onverantwoord spelletje. Wanneer we ons moeten voorstellen wat Wilders bedoelt met zijn verhalen over moskeeën en Korans, lijkt dat helaas het meeste op de Kristallnacht.


SEKS IN MOSKOU
Ooit kon ook een Nederlandse aanstaand-minister van Defensie de Moskouse verleidingen niet weerstaan. Voormalig Moskou-correspondent Raymond van den Boogaard doet een boekje open. Lees verder...


HET ANDERE AMERIKA
15-1-2017 -Toen Hillary Clinton met een ruime meerderheid van de popular vote de Amerikaanse verkiezingen won, maar ze toch verloor omdat de meerderheden per staat doorslaggevend zijn, was er veel commentaar op het merkwaardige Amerikaanse kiessysteem. De neiging om nu een algemeenheid te laten vallen is moeilijk te bedwingen: niet de ratio maar de geschiedenis is bepalend.

Historicus Gordon S. Wood is een van de belangrijkste kenners van de Amerikaanse revolutie en de vroege Republiek (zeg maar 1760-1820). In zijn boek The idea of America: Reflections on the Birth of the United States* legt hij uit dat het politieke systeem van de Verenigde Staten vanaf het eerste begin is gebaseerd op wantrouwen tegenover Washington (en voor 1800 Philadelphia). Wood is, voor de goede orde, geen Republikein. De tegenstelling tussen de bevolking en Washington en tussen de staten en de federale overheid is er altijd geweest en heeft altijd een soort principieel karakter gehad. Het thema keert al meer dan twee eeuwen terug bij de presidentsverkiezingen, met als meer recente voorbeelden de campagnes van Richard Nixon, Ronald Reagan en Bill Clinton. In dit licht is het Amerikaanse kiessysteem veel minder onlogisch dan het op het eerste gezicht lijkt: de afzonderlijke staten houden vast aan een grote mate van zelfstandigheid en daarin past ook dat zij als staat een standpunt innemen over het presidentschap. Zeker vanuit de huidige Europese verhoudingen, waarin maar weinigen uitkijken naar een federalistische EU-structuur, is dat wel na te volgen.

* Wood's boek is uit 2011 maar is een heruitgave van oudere teksten.


HET WAS OOIT ANDERS IN DE ISLAMITISCHE WERELD
8-12-2016 - Van zekere kant wordt beweerd dat de islam van nature gewelddadig is. Toch kon je nog in de jaren zeventig zonder enig probleem vanuit West-Europa liftend over land naar India reizen, en massa´s jongeren deden dat ook. Ze trokken door Turkije, Syrië, Irak, Iran, Afghanistan en Pakistan. Allemaal overwegend islamitische landen. Het was naar verhouding rustig in het Midden-Oosten, al waren er in 1967 en 1973 wel heftige maar kortdurende confrontaties van Syrie en Egypte met Israel. Een aantal landen in de regio werd geleid door wereldse regeringen en repressie heerste er zeker, maar die was zelden door de islam geïnspireerd en er ook niet primair tegen gericht.


Populair pension voor backpackers in Teheran (afbeelding Hans Roodenburg 1967-1968)

Hetzelfde gold buiten deze route, in Egypte, Tunesië, Algerije en Marokko. Libië was een geval apart, omdat Khadaffi een eigen variant op de islam had bedacht van waaruit hij zogenaamd regeerde, maar daar zag de rest van de islamitische wereld niks in. Dan is er nog het grootste islamitische land ter wereld, Indonesië. Ondanks het feit dat de grote meerderheid van de bevolking er vanouds islamitisch is, heeft de islam zowel in de onafhankelijkheidsstrijd als in staatszaken onder de regeringen van Soekarno en Soeharto alleen zijdelings een rol gespeeld. Van de Tweede Wereldoorlog tot eind jaren zeventig leefde het grootste deel van de islamitische wereld, als het om de religie ging, meestal in vrede.

Dit veranderde toen in 1979 de Sjah van Perzië (Iran) omver werd geworpen. Ayatollah Khomeini slaagde erin de leiding over de omwenteling in handen te krijgen en een nieuw, fundamentalistisch regime te installeren. Iran begon het extremisme te exporteren. Aan het einde van datzelfde jaar viel de Sovjetunie Afghanistan binnen om islamitisch verzet tegen een kort daarvoor gevestigde communistische regering de kop in te drukken. In de jarenlange oorlog die volgde groeide ook daar het moslimfundamentalisme. De Sovjets werden verdreven en de Taliban kwam aan de macht. Door deze gebeurtenissen kreeg een gewelddadige stroming in de islam internationaal de wind mee.

Een bekend argument is ook dat de Koran oproept tot geweld. Dat doet de Bijbel ook. Maar de realiteit is dat de betekenis van religieuze boeken in de loop van de tijd verandert. Tijdens de kruistochten gold vooral Jezus' kreet 'Ik ben het zwaard', nu wil het christendom vooral een leer van liefde zijn. Tijdens de Arabische veroveringsoorlogen in de Middeleeuwen werd er ook van die kant met het zwaard Gods gezwaaid, maar er zijn ook lange perioden geweest waarin de godsdiensten in de islamitische wereld vreedzaam naast elkaar leefden.

Degenen die op zoek gaan naar de meest letterlijke interpretatie van de Bijbel of de Koran om hem zo te bekritiseren, redeneren net als christelijke en islamitische fundamentalisten. Ze denken niet historisch en begrijpen daarom niet dat de gelovigen, de wijzen of de kerk zelf bepalen wat er in hun eigen heilige boeken staat.


HET IS DE ECONOMIE, HILLARY... EN NOG IETS
1-12-2016 - Terug naar het jaar 1991 en het begin van Bill Clintons eerste campagne voor het presidentschap. Clintons aankomende adviseur Stanley Greenberg 'dacht dat Clinton wel eens de Democraat zou kunnen zijn die kon slagen. Door zijn diepgaande betrokkenheid bij de kleine arme staat Arkansas had hij een natuurlijk en direct vermogen om mee te voelen met de man aan de lopende band, op de boerderij of in het koffiehuis, de gewone man die zich zorgen maakte over de economie.' Het is een citaat uit Bob Woodwards boek The Agenda (1994) over de Clintoncampagne.

Zell Miller, een vriend van Clinton en gouverneur van Georgia, zei toen over de Democratische partij: 'Al veel te lang hebben wij bij presidentsverkiezingen de nadruk gelegd op verkeerde dingen. We gingen liever het gevecht aan over sociale vraagstukken dan over economische vraagstukken die het dagelijks leven van Amerikaanse gezinnen bepalen.' Miller drong erop aan dat de partij zich minder zou richten op 'elitaire sociale vraagstukken zoals burgerrechten, gelijke rechten voor homo's, bidden op school, abortus en kunst, en dat zij zich weer zou richten op het “economisch populisme”.'

'Deze zogenaamde “middenklassekwesties” of “kwesties van de-economie-van-de-keukentafel” bepaalden, domineerden en vernietigden zelfs levens van hele gezinnen,' vond Clintons adviseur Paul Begala. 'Een goede baan, je kinderen een universitaire opleiding kunnen meegeven, betaalbare gezondheidszorg en een oude dag met financiële zekerheid, dat waren de dingen waar kiezers zich druk om maakten.' Woodward: 'Het was bijna letterlijk wat Clinton al die tijd al had verkondigd.' Op de nationale conventie van de Democratische Partij aanvaardde Clinton de kandidatuur voor het presidentschap 'in naam van de hardwerkende Amerikanen die onze vergeten middenklasse vormen.'

De absurde haatsfeer van 2016 ontbrak in de eerdere strijd tussen Bill Clinton en George Bush Sr., Clinton stond in 'sociale kwesties' aan de linkerkant en het gaat wat ver zijn campagne populistisch te noemen, maar verder zijn er toch opvallende overeenkomsten tussen zijn benadering, die hem het presidentschap bracht, en die van Donald Trump en Bernie Sanders. En minder tussen die van hem en Hillary.

Daar is wel een reden voor: Hillary Clinton stond meer dan hij voor het lastige probleem hoe in een gepolariseerd land zowel de oude arbeidersklasse als de minderheden en immigranten aan zich te binden die allebei vanouds tot de aanhang van de Democraten behoorden. Dat is maar matig gelukt. In de noordelijke industriestaten die naar Trump gingen, gaven witte (ex-)arbeiders in de exit polls als belangrijkste reden voor hun keuze voor Trump zijn immigratiestandpunt.

(De citaten zijn uit De Clan, de Nederlandse vertaling van Woodwards boek, p. 15-20, 47. Verschenen bij uitgeverij Balans.)

 

OBAMA'S SYRIË-POLITIEK WAS ZO SLECHT NIET
26-11-2016 - Barack Obama heeft steeds geweigerd grootschalig militair in te grijpen in Syrië. Terecht. De kans dat het er door interventie alleen maar erger op werd was levensgroot, zoals de welbekende ervaringen uit Irak en Libië leerden.

Niet een van de strijdende partijen in de Syrische burgeroorlog lijkt een meerderheid van de bevolking te vertegenwoordigen. De regering van Assad heeft zijn eigen achterban maar kan alleen de overhand krijgen met hulp van de Russen, IS kwam van over de Iraakse grens en steunt grotendeels op buitenlanders, de Koerden strijden tegen wie hun autonomie bedreigt, allerlei moslim-terroristische en fundamentalistische groepjes hebben hun eigen legertjes namens niemand en er is het Vrije Syrische Leger, dat de minderheid van gematigde krachten vertegenwoordigt. Met gematigd wordt dan meestal bedoeld: min of meer werelds en democratisch. Het feit dat in landen als Syrië en Egypte een heel groot deel van de bevolking niet bestaat uit moderne, met een iPhone zwaaiende middenklasse-opstandelingen, maar uit bedaagde conservatieve moslims (die ook iPhones hebben), gaat er bij ons in het Westen nog steeds moeilijk in. Zij zijn in Syrië degenen die de strijd veelal ondergaan en als het kan proberen weg te komen.

De Verenigde Staten en een aantal Europese landen hebben zich vooral verbonden met het Vrije Syrische Leger. Tijdens de zogeheten Arabische Lente van 2011 ontstond even de verwachting dat Assad, net als Khadaffi in Libië en Mubarak in Egypte, gemakkelijk omvergeworpen kon worden. Dat Mubarak het jaar daarop al vervangen zou worden door zijn evenknie Al Sisi was toen nog onbekend. Na de interventie in Libië van 2011 hoopte de gematigde Syrische oppositie op vergelijkbaar westers ingrijpen. Zonder zulke steun was ze niet in staat Assad te verdrijven, dat was al duidelijk voor de Russen intervenieerden. Nu, na ruim vijf jaar burgeroorlog, is IS op de terugtocht, mengen de Koerden zich niet teveel in de strijd tegen Assad, kunnen de jihadisten en de vrije groepen zelfs samen geen doorbraak tegen Assad forceren en is Assad met Russische hulp in het offensief.

De oppositie zegt ook al vijf jaar dat Assad weg moet, maar is dus niet in staat hem weg te krijgen. En om dat laatste gaat het. Hoe verwerpelijk het regime ook is, lege woorden die eisen worden genoemd, helpen niet. Ook het Westen verklaart gewoonlijk dat Assad moet verdwijnen, maar ook dat is grotendeels symboolpolitiek nu het - terecht - niet bereid is massaal militair in te grijpen om een dergelijke regime change af te dwingen.

Anders dan wij in het Westen graag willen, gaat de oorlog in Syrië nauwelijks (meer) over democratie, hij gaat over soennieten versus sjiieten, over de positie van binnenlandse minderheden als Koerden, Alevieten en Christenen, over de onderlinge verhoudingen tussen de grootmachten (waaronder dus Rusland, dat de situatie gebruikt om zijn positie in het Midden-Oosten te versterken, en ook China, dat Assad passief steunt) en over de positie van nabijgelegen landen als Turkije en Iran.

Op dit moment praten de Verenigde Staten en Rusland nauwelijks nog. We moeten hopen dat dit verandert en er alsnog snel een einde aan de Syrische burgeroorlog komt. Anders komt het erop neer dat de burgeroorlog moet 'uitwoeden', zoals onze Nederlandse verslaggevers ter plaatse al maanden geleden op het televisienieuws hebben verklaard. Kan zijn. Maar dan gaan er nog vele doden vallen, blijft een overwinning van gematigde krachten op het slagveld even onwaarschijnlijk en is de kans groot dat Assad met Russische hulp wint.

Er bestaan nog wel enkele andere mogelijkheden. De ene is dat Turkije grootschalig intervenieert in Syrië. Maar een repressieve soennitische islamist als Erdogan lijkt niet echt een aantrekkelijk alternatief voor Assad. De andere is dat de jihadistische oppositiegroepen versterkt worden met ex-IS-ers en Assad alsnog terug weten te dringen. Ook dan zijn we nog verder van huis.

P.S. En de rode lijn dan? Obama heeft verklaard dat hij zijn standpunt over Syrië zou veranderen wanneer Assad een rode lijn over zou gaan: het gebruik van chemische wapens. Toen Assad ze gebruikte greep Obama niet in. Wel leverde Assad onder druk van de internationale gemeenschap en Obama's dreigement (het grootste deel van?) zijn chemische wapens in bij de VN. Ze werden vernietigd op de Middellandse Zee. De gewone burger mag zich laten meeslepen door verontwaardiging, de leider van een grootmacht niet. Soms getuigt het van meer moed zich niet een oorlog in te laten sleuren.


DOOR GEVAARLIJKE GEKKEN OMRINGD
22-11-2016 - Het is ongelofelijk, maar zo langzamerhand moet Europa er rekening mee houden dat de Verenigde Staten van trouwste bondgenoot tot vijand kunnen worden. Aangezien er ook aan Russische en Turkse kant nationalistische autocraten met ambities over de grenzen zijn opgestaan, krijgt W.F. Hermans' oude boektitel Door gevaarlijke gekken omringd nieuwe geopolitieke dimensies. Ogenschijnlijke kleinigheden demonstreren hoe groot de dreiging van over de oceaan is. Donald Trump is van mening dat hij Groot-Brittannië – Amerika's belangrijkste bondgenoot sinds 1945 – een rechtsextremist als Nigel Farage als Brits ambassadeur in Washington kan opdringen. Hier zijn maar twee verklaringen voor: Trump denkt echt dat dit moet gebeuren en heeft dan gevaarlijke opvattingen die hij met machtswellust en minachting voor een bevriend land wil doordrijven, of het is pesterij, waarmee hij zich ook een niet te vertrouwen bondgenoot toont. Dit soort willekeur hoeft zich maar op een wat grotere schaal te reproduceren of Trump wordt een rechtstreekse bedreiging voor Europa. We mogen hopen dat de gematigde vleugel van de Republikeinse Partij hem terug in zijn hok krijgt, maar verder kunnen wijzelf alleen maar streven naar het beste, en ons vooral ook voorbereiden op het slechtste.


15 JAAR NA 9/11: ESCAPISME MAG
Toen Frans Afman, de bestuursvoorzitter van het Nederlands Filmfestival in Utrecht, acht dagen na 9/11 het festival opende met verwijzing naar 'de strijd voor het behoud van vrijheid en democratie' die Amerika voerde, wekten zijn emoties eigenlijk vooral bevreemding bij de aanwezigen.
Lees verder...


______________________________________________


Alle teksten op deze site © Hans Schoots

Ontwerp en websitebouw: Rob Zeeman, Amsterdam
Redactie en websitebeheer: Hans Schoots

Foto's in de menubalk boven v.l.n.r.: De Newyorkse gangsterbaas Abe Reles doodgeschoten / Architect Mies van der Rohe in Chicago (r.) / Communistenleider Paul de Groot / Hitlers favoriete filmregisseur Leni Riefenstahl